REVIEW | Scarlett Hooft Graafland – Shores Like You | Huis Marseille | ***

REVIEWS 13 september 2016

Elke twee weken bezoeken we samen een nieuwe tentoonstelling – van historische schilderijen tot hedendaagse installaties. Is het een aanrader of juist niet, en waarom? Vandaag discussiëren we in de zalen van Huis Marseille over ‘Shores Like You’ van Scarlett Hooft Graafland.

Na een reeks voornamelijk “oude witte mannen”-exposities (Esko Männikkö, Jeroen Robert Kramer en Stephen Shore), is het tijd voor wat meer girl power in Huis Marseille. Eerder dit jaar had het museum al groot succes met Dana Lixenberg en de verwachtingen zijn hoog wat Scarlett Hooft Graafland betreft. De Nederlandse fotografe is na een indrukwekkende reeks solo-tentoonstellingen in het buitenland (Zweden, Zuid-Korea, Peru, Bolivia en Canada) weer geland in onze hoofdstad met foto’s die minstens zo exotisch ogen als dat rijtje landen. Shores Like You is het visuele verslag van Hooft Graaflands reis in de voetsporen van de achttiende-eeuwse ontdekkingsreiziger James Cook. Een zoektocht naar authentieke en ongerepte landschappen in verre oorden, waar Hooft Graafland vervolgens een opvallende twist aan heeft gegeven.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

De foto’s van Scarlett Hooft Graafland zijn een ode aan de esthetiek. Mirjam: ‘Elk beeld heeft een verrassend element, vaak in de vorm van een felle kleur die sterk afsteekt tegen het landschap op de achtergrond. Dat maakt de foto’s heel aantrekkelijk.’ Renee: ‘De kwaliteit van het drukproces is ook de moeite waard om even bij stil te staan; er zit heel veel diepte in de kleur dankzij de hoogglans prints.’ Nathalie: ‘De compositie van elke foto is bovendien zorgvuldig uitgedacht; aan elk detail is gedacht. Het zijn een soort next level Instagram-reisfoto’s. De voorbereiding voor elke foto duurde soms ook maanden. De fotografe is keer op keer een persoonlijke relatie aangegaan met de locals; ze boden haar onderdak, waren haar gidsen en hebben zelfs de foto’s genomen waar Hooft Graafland zelf op staat.’

OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA

De fotografe wordt vaak geprezen om haar gevoel voor humor en speelsheid in haar foto’s. Renee: ‘Dit zie je bijvoorbeeld terug in haar foto Turtle uit 2012. Ze had ook gewoon het lege schild kunnen fotograferen, maar dan zou de foto wellicht minder de aandacht grijpen.’ Mirjam: ‘Het is best poëtisch; een mens die zich wil verstoppen onder een schild, en zijn kwetsbare naaktheid verbergt.’ Renee: ‘Het doet me ook een beetje denken aan Rembo&Rembo. HELLEPIE!’ 

Maar als we de begeleidende teksten in de tentoonstelling moeten geloven, is Shores Like You niet enkel een mooi gecureerd fotodagboek; het bevat meerdere (politiek-geëngageerde) lagen. Zo houdt de titel verband met “de actuele migratieproblematiek (…) en vluchtelingen die verdrinken als hun volgepakte boten omslaan” en roepen de foto’s “een wereld vol zwaardere associaties op, met overbevissing, klimaatverandering en de stijgende waterspiegel.” Nathalie: ‘Ik vind de zware politieke lading moeilijk te verenigen met haar vrolijke, kleurrijke beelden. De emotionele laag in haar werk komt niet over op mij. Hoe hard ik mijn best doe, ik zie het gigantische probleem van overbevissing niet echt terug. Was het die naakte schildpad?’

burka-balloons-2014-socotra-eiland-jemen-oea-scarlett-hooft-graaflandBurka Balloons, 2014, Socotra eiland, Jemen © Scarlett Hooft Graafland | via Huis Marseille

Renee: ‘Ik krijg een beetje het gevoel alsof er een diepere laag bij is bedacht om haar esthetische beelden meer relevantie te geven. Maar een expositie hoeft niet per sé politiek geëngageerd te zijn om een bezoek waard te zijn.’ Mirjam: ‘De maatschappijkritiek oogt inderdaad vrij kunstmatig. De vrouwen in boerka’s met de fallische ballonnen bijvoorbeeld; je kunt dit heel provocerend opvatten, maar heel duidelijk is de boodschap niet. De fotografe lijkt vooral de plekken die ze heeft bezocht zo mooi mogelijk te willen verbeelden.’ Renee: ‘Niet James Cook, maar Thomas Cook, eigenlijk.’

Mirjam: ‘Ondanks de vermeende politieke lading is Shores Like You toch het best te omschrijven als een lichtvoetige nazomertentoonstelling.’ Renee: ‘Het spreekt ook een grote doelgroep aan; de beelden zijn prachtig en maken aanspraak op je fantasie, suggereren een verhaal of zelfs een sprookje.’ Nathalie: ‘De fotoseries verschillen ook genoeg van elkaar, waardoor je niet bij elke zaal het idee hebt dat je een variatie op hetzelfde thema ziet. Je herkent de hand van de fotografe overal, maar toch roept elke ruimte een eigen gevoel op.’

OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Shores Like You is niet de enige tentoonstelling die nu te zien is in Huis Marseille. In de geest van de natuur laat indrukwekkende beelden zien van fotografen Martin Gusinde, Rotimi Fani-Kayode, Mario Cravo. Ook is er in het museum werk van Zanele Muholi, Guy Tillim en Dawit Petros te zien. Oorspronkelijk was het de bedoeling om hier een groepstentoonstelling van te maken, samen met het werk van Scarlett Hooft Graafland. Het verband tussen de kunstenaars: de plaatsen waar James Cook is geweest is ofwel hun geboortegrond, ofwel hun inspiratiebron. Ondanks dat er uiteindelijk is afgezien van een grote groepstentoonstelling, loop je wel door beide tentoonstellingen heen als je de looproute volgt.

Renee: ‘Zanele Muholi, een enorm politiek-geëngageerde fotografe die de onderdrukte Zuid-Afrikaanse LGBT-community in portretten onder de aandacht brengt, “combineren” met Scarlett Hooft Graafland is wel tricky. Scarletts boodschap wordt oppervlakkiger en komt minder sterk binnen.’ Mirjam: ‘De boodschap van Hooft Graafland blijft vaak raadselachtig in haar esthetische beelden van beladen plekken, maar wellicht is dat juist de kracht van het werk.’ Nathalie: ‘En in het werk van bijvoorbeeld Zanele Muholi komt de maatschappijkritiek juist heel krachtig naar voren. Dat zorgt voor een bijzonder geheel aan verschillende artistieke visies op de plekken die James Cook ooit heeft bezocht.’


De tentoonstellingen ‘Scarlett Hooft Graafland – Shores Like You’ en ‘In de geest van de natuur’ zijn beide t/m 4 december 2016 te zien in Huis Marseille. Meer informatie: https://www.huismarseille.nl/agenda/tentoonstellingen/

 

Advertenties