Classic Beauties - Hermitage Amsterdam

GO | NO GO #126: neoclassicistische sexiness

GO | NO GO 26 juni 2018

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Deze keer vergapen we ons aan wulpse schoonheid in de tentoonstelling ‘Classic Beauties’, in de Hermitage in Amsterdam.

De zomer is echt begonnen, maar in Amsterdam is nu een tentoonstelling te zien waar je zomaar lentekriebels van krijgt: ‘Classic Beauties’ in de Hermitage. Deze tentoonstelling richt zich op een bijzonder fenomeen dat in de achttiende eeuw plaatsvond: er ontstond een nieuwe kunststroming met een wel heel unieke aanleiding. Destijds werden er namelijk twee historische opgravingen en ontdekkingen gedaan: in Pompeii en Herculaneum. Deze twee plaatsen werden na het uitbarsten van de vulkaan Vesuvius in 79 n.Chr. volledig geconserveerd door de plotselinge lavastroom. Deze (pas in de achttiende eeuw) ontdekte tijdcapsule zorgde voor een heuse herwaardering van de “klassieken” in de Europese kunst: men keek en kocht opeens veel meer kunst en de smaak veranderde. Ook ging de elite – en enkele kunstenaars – reizen door Europa, met name naar Italië, voor de zogenoemde Grand Tour. Deze reis diende je een expert op het gebied van kunst en cultuur maken en laten terugkeren met nieuwe inspiratie. Al deze veranderingen in (de liefde voor) kunst noemen we tegenwoordig het neoclassicisme, het thema van de tentoonstelling.

Classic Beauties - De Hermitage Amsterdam - Fotografie Evert Elzinga
Zaaloverzicht ‘Classic Beauties, foto: Evert Elzinga, via de Hermitage, Amsterdam

Neoclassicistische kunst kenmerkt zich door klassieke onderwerpen, zoals Griekse mythen en lekker veel Romeins ogende gebouwen op de achtergrond. Alles moet bovendien zo perfect mogelijk worden weergegeven. Er is heel veel ruimte voor het menselijk schoon, en vooral naakt (lees: de belangrijkste reden om naar deze expositie te gaan #freethenipple). Het is eigenlijk bijna zoals het Nederlands toneel: zonder naakt op het podium geen voorstelling. De wulpse dames en heren waren uiteraard naakt binnen de regels van de achttiende eeuwse toegestane hoeveelheid naakt, waarbij vooral geen schaamhaar zichtbaar was. Als je in één zin wilt weten waar deze expositie over gaat: ‘Classic Beauties’ laat zien hoe belangrijk perfectie en schoonheid was in deze tijd. Een lekkere portie mensen kijken dus.

+ | ‘Classic Beauties’ is een verhalende tentoonstelling, waarin je de achttiende eeuw en haar hoofdrolspelers goed leert kennen. Je begint met een aantal kleine zalen die opgedeeld zijn in thema’s als ‘klassieke stadsgezichten’ en ‘Women at the top’. Zo wordt er ingezoomt op een aantal belangrijke aspecten van het neoclassicisme en heb je na je bezoek ineens een hele kunststroming in the pocket. Een van onze favoriete zalen is ‘Women at the top’, waarin de Zwitserse kunstenares Angelika Kauffmann wordt uitgelicht. Een flinke dosis girlpower. Kauffmann reisde halverwege de achttiende eeuw meerdere malen naar Italië waar ze veel portretten en mythologische schilderijen maakte. In haar werk spelen vrouwen een hoofdrol: kunstmeisjes avant la lettre. Kleine side note: als je alleen van plaatjes kijken houdt, dan is er wel erg veel tekst in elke zaal… Goed nieuws: de teksten zijn wel vlot en zeer begrijpelijk geschreven.

Classic Beauties - De Hermitage Amsterdam
Links:
Anton Raphael Mengs, ‘Perseus and Andromeda’, 1778 | Rechts: Angelica Kauffmann, ‘Virgil reading the Aeneid to Octavia and Augustus’, 1788, beide: © State Hermitage Museum, St Petersburg

+ | We zijn nog niet uitgekeken, want na de relatief kleine zaaltjes volgen de twee grootste en tevens laatste zalen. Daar zien we in veel grotere schilderijen met allerlei typische neoclassicistische voorstellingen, zoals het verhaal van Perseus en Andromeda. Hierna wandel je de laatste zaal in: een ovale ruimte in die misschien nog wel het meeste doet denken aan een Griekse beeldentuin. Wulpse dames en heren van marmer wachten je hier op hun sokkels op. Tot nu toe zagen we veel schilderijen en kleine sculpturen (voornamelijk hoofden en bustes) Hier, in de laatste zaal, gaan we voor de hele lichamen! Vooral het beeld van de drie gratiën is om je vingers bij af te likken. Hier zie je goed hoe de neoclassicisten de beeldtaal overnamen uit klassieke verhalen en deze op eigentijdse wijze weergaven. De drie vrouwen staan naar elkaar toe gericht en helemaal in elkaar verstrengeld, terwijl een mooi gedrapeerd lapje stof voorzichtig hun schaamstreek bedekt. Goed opletten: de expositie lijkt boven verder te gaan, maar daar vind je alleen een atelier (voor de kinderen?), een fotomuur en een bibliotheek. Je mag de trappen omhoog dit keer daarom gerust overslaan.

Hoe lang doe je er over? | 30 minuten

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten | Na het zien van zoveel naakt denken wij maar aan één ding: eten! In de Hoftuin, achter de Hermitage (aan de kant van de Weesperstraat) zit DignitaHier kun je bij mooi weer lekker buiten op het terras nagenieten van de expositie, of zoals wij voorstellen heerlijk lunchen. Ze serveren biologisch eten en soms zelfs uit eigen groentetuin. Sla vooral de zoetigheden niet over: die sluiten tenslotte het beste aan bij de neoclassicisten!


De tentoonstelling ‘Classic Beauties’ is nog t/m 13 januari 2019 te zien in De Hermitage, Amsterdam. Meer informatie: https://hermitage.nl/nl/tentoonstellingen/classic-beauties/

Tekst: De Kunstmeisjes (Mirjam Kooiman, Nathalie Maciesza, Renee Schuiten-Kniepstra)

Cover: detail van Antonio Canova, ‘The Three Graces’, 1812–16, © Aurelio Amendola / State Hermitage Museum, St Petersburg

Advertenties