GO | NO GO #85: Christian Boltanski achterNA

GO | NO GO 7 december 2017

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Ditmaal zijn we in De Oude Kerk in Amsterdam om daar te kijken naar Christian Boltanski’s expositie ‘NA’.

Wist je dat er zo’n 20.000 mensen begraven liggen in De Oude Kerk? Nu denk je misschien, dat is een heel leuk weetje, maar wat heeft dat met kunst te maken? Goede vraag! Voor de huidige tentoonstelling NA is de Franse kunstenaar Christian Boltanski de graven van de kerk ingedoken op zoek naar de dood. Hold your horses, hij heeft  natuurlijk niet letterlijk de graven  opengemaakt, maar ze maken deel uit van zijn ruimtevullende installaties en geluidswerken die nu te zien en te horen zijn in de kerk.

Christian Boltanski staat vooral bekend om zijn indringende installaties waarin fotografie en licht de hoofdrol spelen. Zijn werk gaat over ons collectieve geheugen en het verstrijken van de tijd. Echt een match made in heaven (pun intended) met De Oude Kerk in Amsterdam dus. Hij plaatste verschillende installaties, lichtwerken en geluidsfragmenten in de kerk. Met deze tentoonstelling zet hij ons aan het denken over wat er met ons gebeurt nadat we sterven. Als bezoeker zie je meteen bij binnenkomst dat de hele vloer van de kerk is volgezet met grote zwarte tombes die bijna vanuit de vloer omhoog lijken te schieten. Daartussen vinden we overal zwarte jassen: op de grafzerken, hangend over stoelen in het koor, omringd door lampen en gehangen over standaarden. Uit de jassen komt geluid: we horen stemmen vragen stellen over het leven, de dood en het hiernamaals. Normaal gesproken bewaren wij deze existentiële vraagstukken voor druilerige zaterdagnachten aan een vieze bar na vijf glazen wijn, maar off we go!

Installatiefoto van De Oude Kerk met werk van Christian Boltanski, 2017, foto: Gert-Jan van Rooij, via Coebergh PR. 

+ | We vervallen in herhaling, maar: we vinden de tentoonstellingen in De Oude Kerk een fantastisch concept. Wat ons de afgelopen periode wel duidelijk is geworden, is dat er niet veel voor nodig is om een imposante show neer te zetten op deze locatie.. Hedendaagse kunst op een historische plek, iets heel anders dan de bekende white cube en midden in de stad: het verkoopt zichzelf bijna. Zo ook met de installatie van Boltanski: de kroonluchters hangen bijna op de grond en zijn meer Instagrammable dan een avocadosalade in de vorm van een vuurspuwende draak. Boltanski laat met deze tentoonstelling een van zijn favoriete elementen schitteren: licht.  De jassen die verspreid over de kerk liggen, zijn mysterieus en zelfs een beetje spookachtig: alsof de eigenaren zijn opgestaan en verder zijn gegaan. Als bezoeker kun je om de kunstwerken heen lopen, waardoor je het gevoel krijgt dat je onderdeel wordt van de expositie. Ook de installatie in een grote zwarte kubus, waar je als bezoeker de namen van de overledenen mag influisteren vinden wij erg doeltreffend. Deze ingefluisterde audiofragmenten worden later in het koor afgespeeld.

Installatiefoto van De Oude Kerk met werk van Christian Boltanski, 2017, foto: Gert-Jan van Rooij, via Coebergh PR. 

– | Boltanski heeft grote zuilen en kubussen in de kerk geplaatst om je als bezoeker het gevoel te geven dat je tussen de tombes in loopt. De interactiviteit, hetzelfde als bij de zwarte jassen gebeurt, zijn wij dol op. Qua vormentaal doet het ons alleen stiekem een beetje aan vuilniszakken denken. Alhoewel COMO een fantastische sponsor zou kunnen zijn voor dit project en wij mega fan zijn van recyclen, valt het ons hier niet helemaal lekker. We kunnen maar niet achterhalen waarom hij voor dit materiaal heeft gekozen, want het roept geenszins op tot bezinning. Lelijk materiaal of niet, de tombes en jassen scheppen wel een duidelijke routing: je wordt heel bewust door de kerk geleid. Een soort mysterieuze doolhof waar wij met liefde meer dan een rondje door hebben gemaakt.

Hoe lang doe je er over? | 15 min.

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten | Bij binnenkomst krijg je (als je lief bent) ook een blauw foldertje mee over De Oude Kerk. Sla deze zeker niet af, zoals we meestal doen met alles wat ook maar enigszins op een flyer lijkt. Deze bevat namelijk illustraties van Jan Rothuizen, beter bekend van de Zachte Atlas. En als je de folder uitvouwt, vind je een posterformaat illustratie met alle leuke weetjes over De Oude Kerk! Wij zeggen: gratis cadeautje.


De tentoonstelling ‘NA’ van Christian Boltanski is nog t/m 29 april 2018 te bezoeken in De Oude Kerk. Meer informatie: https://oudekerk.nl/programma/christian-boltanski/

Cover: Installatiefoto van De Oude Kerk met werk van Christian Boltanski, 2017, foto: Gert-Jan van Rooij, via Coebergh PR.

Advertenties

GO | NO GO #84: Girl on fire

GO | NO GO 5 december 2017

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Ditmaal reizen we naar Amersfoort om in Kunsthal KAdE de tentoonstelling ‘VUUR’ van Maria Roosen te bezoeken.

Doe even je ogen dicht en bedenk je de mooiste roze borsten die aan touwen hangen en zachte piemels die rustig in een vaasje liggen te wachten. We hebben het niet over de sexshops op de Wallen, we zijn in Amersfoort, waar kunstenares Maria Roosen je meeneemt in haar sensuele wereld van glas. De expo opent met een knaller, doordat het eerste wat je ziet een grote open ruimte is, waar Roosen ladders heeft neergezet die de hoogte in reiken. Haar werk neemt alle ruimtes in het museum over, van grond tot wand en zelfs tot aan het plafond. De tentoonstelling VUUR is de nieuwste in een reeks van solo-exposities over beeldhouwers, zoals eerder over  Tom Claassen en Henk Visch.

De titel van de tentoonstelling, VUUR, slaat natuurlijk direct op het maakproces van glas waarbij verhitting een leidende rol speelt. Daarnaast heeft het een meer symbolische betekenis en kunnen we het koppelen aan de verschillende aspecten die voelbaar zijn in haar werk zoals; passie, liefde en erotiek. Elk kunstwerk begint met een aquarel waarin ze haar ideeën met veel kleur op papier zet. De volgende stap is om het concept uit te werken in glas. Dit doet ze niet zelf, maar laat ze doen door een glasblazer. We kunnen dus zeggen dat Roosen een conceptuele kunstenaar is: het idee is van haar, ze gebruikt andermans handen (en monden) om het uit te voeren. Dat zorgt er ook voor dat ook het “handschrift” van de glasblazer mede bepaalt hoe haar werk eruit komt te zien. Deze tentoonstelling laat alle onderdelen van haar oeuvre zien: glazen objecten, zelf gemaakte sokkels, installaties, werk op papier en nieuw werk in hout.


Installatie foto: Maria Roosen, ‘Wall’, 2017, beeld: Mike Bink, via Kunsthal KAde.

+ | Let’s keep it short and sweet: wij worden heel enthousiast van het werk van Maria Roosen. Dit enthousiasme komt door haar kleurgebruik, de wulpse en soms zelfs sexy vormen en onderwerpen, en natuurlijk door het materiaal. Glas is ontzettend veelzijdig en Roosen weet het in haar werk zo te presenteren dat we het het liefste continu willen aanraken, voelen en misschien af en toe ook wel aan willen likken. Wat we natuurlijk allemaal NIET hebben gedaan, for the record. Het werk ‘Wall’ (2017), een muurtje tussen twee zalen in dat de doorgang blokkeert, dat bestaat uit glazen bakstenen in alle kleuren die er beschikbaar zijn. Het is mega vrolijk en doet ons stiekem terugdenken aan de heerlijke tijd dat we nog met LEGO speelden. Dan hebben we het nog niet eens over de gang vol borsten en een hele wand vol spermazoïden. Als je deze expo bezoekt heb je kans spontaan zwanger te raken of ineens over te stappen op de vrouwenliefde.

large
Installatie foto: Maria Roosen, ‘Willy Heads (after Rene Magritte, after Paul McCarthy, Medusa (after Caravaggio))’, 2014, beeld: Peter Cox, via Kunsthal KAde.

– | Ondanks dat wij geen genoeg konden krijgen van alle prikkels op onze zintuigen, was de tentoonstelling hier en daar toch wat overdadig in negatieve zin. Het prachtige zicht op de benedenverdieping, met een installatie van ranke ladders die naar het plafond reiken en waartussen Roosen koorden heeft geregen met glazen kralen, plastic voorwerpen en echt fruit, is bijvoorbeeld omringd met zwart afgedrukte woorden op de vloer die alle aandacht afleiden. Hoewel deze woorden alle kleuren beschrijven die in het glasblazen mogelijk zijn, botst dit concept met de rust en ruimte die de installatie verdient. Deze rust ontbreekt ook bij sommige sokkels. Bijvoorbeeld onder het werk ‘Willy Heads’ is de opstapeling van nagebouwde dozen en pallets zo aanwezig, dat we de delicate glazen beelden niet goed meer kunnen zien. Een contrast opzoeken kan spannende resultaten opleveren. Een simpele betonnen sokkel had waarschijnlijk een beter eindresultaat behaald zonder de aanwezigheid van het beeld aan te tasten.

Hoe lang doe je er over? | 45 min.

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten | Als je nu net als ons erg aanrakerig wordt van al deze mooie borsten en piemels, dan is er in de kelder een kamertje waarin je in deze behoefte wordt voorzien. In de educatieruimte is namelijk een glazen object waar je wel aan mag komen! Grijp je kans en betast dit heerlijke stukje glas, want elders mag het niet. Ook leuk is dat je hier wat meer ziet over het maakproces van de grote houten sculpturen en zie je objecten die zij in het maakproces gebruikt.


De tentoonstelling ‘VUUR’ van Maria Roosen is nog t/m 7 januari 2018 te bezoeken in Kunsthal KAdE. Meer informatie: https://www.kunsthalkade.nl/nl/tentoonstellingen/vuur

Cover: Installatie foto: Maria Roosen, ‘Fruits of Love’, 2017, beeld: Peter Cox, via Kunsthal KAde, courtesy Galerie Fons Welters, Amsterdam.

GO | NO GO #83: Smullen van symboliek met Inti Hernandez

GO | NO GO 29 november 2017

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Vandaag bespreken we de solotentoonstelling ‘Cotidiana’ van Inti Hernandez in Galerie Ron Mandos.

De Cubaanse kunstenaar Inti Hernandez (1976) heeft zo ongeveer een gallery take-over gedaan bij Ron Mandos op de Prinsengracht. Niet alleen staat de galerie vol met werken uit verschillende series, ook de vloer is helemaal beklad door Hernandez. Waar we normaal gesproken netjes onze voeten vegen voor we naar binnen gaan, hebben we hier de neiging om dat na afloop te doen: de vloer is geverfd om het zo vies mogelijk te doen lijken. Maar tussen alle vegen verschijnen mooie tegelpatronen, want ook dit is een kunstwerk (‘Propia Iniciativa’). Hernandez gebruikt de vloer als metafoor: chaos kan volgens hem het fundament zijn voor schoonheid. Het enige dat je daarvoor nodig hebt, is een beetje aandacht, tijd en het benutten van alle kansen. Dit is de status van Cuba vandaag de dag, aldus de kunstenaar.

Behalve de vloer is er in de galerie absoluut geen sprake van chaos: de ‘Useless Objects’ uit de ‘Human Needs’-serie zijn de meest minutieus uitgevoerde kunstwerken die we in tijden hebben gezien. Een ventilator, een paraplu, een stekkerdoos: ze lijken net echt, maar zijn handgemaakte houten replica’s. Hierin verbindt Hernandez ambacht aan illusie en volledige nutteloosheid. Hij doet er ongeveer twee maanden over om bijvoorbeeld zo’n ventilator na te maken, maar zodra -ie af is heb je er helemaal niks aan. Dit staat symbool (ja, Hernandez houdt wel van een lekkere metafoor) voor onze huidige maatschappij: we worden overspoeld door onverschilligheid en oppervlakkigheid. Echt een expositie voor optimisten dus! En er is nog meer: ‘Balance Cubano’ is zijn serie van schommelstoelen die aan elkaar vast zitten. Ook dit staat weer voor de Cubaanse samenleving en de balans tussen community en individu die nodig is om als land een succesvolle toekomst te hebben. Last but not least, de installatie ‘At the head of the table the people sit’, onze absolute favoriet.


detail van: Inti Hernandez, ‘We are overheated, yet we have time’, 2017. Courtesy de kunstenaar en Galerie Ron Mandos.

+ | We verklapten het al een beetje in onze intro: wij zijn muy enamoradas op de installatie ‘At the head of the table the people sit’. Verliefd dus, voor als je geen español op de middelbare school hebt gehad. Je zou de installatie bijna missen, want het zit verstopt in een zaaltje halverwege de galerie. Zodra je hier echter binnenloopt, is het even alsof je écht op Cuba bent. De installatie bestaat uit twee delen: een lange tafel en een video-installatie die geprojecteerd wordt op de achterwand. Op de video zie je een voordeur met uitzicht op een Cubaanse straat (ook hier geldt: het lijkt net echt!). Er lopen mensen voorbij, je hoort meer voetstappen en auto’s in de verte, maar niemand komt via de deur naar binnen. Hier staat de lange tafel die feestelijk gedekt is, alleen is het feestje al voorbij. Er liggen wat notendoppen, een halve grapefruit, bakjes met saus, half opgebrande kaarsen.

We worden overspoeld door FOMO en dat is nou precies wat de kunstenaar ermee bedoelt. We voelen ons buitenstaanders, niet uitgenodigd voor het elegante feestje. Het enige wat we te zien krijgen zijn de restjes die zijn achtergelaten. Deze installatie laat zien dat de wereld is verdeelt in de haves and have nots, waarbij de haves zich hoog in hun ivoren toren isoleren en de resterende 99% van de samenleving het maar moet uitzoeken. Fun fact: de gedekte tafel is zo echt als maar zijn kan: het diner vond plaats tijdens de opening (die zoals altijd wél open was voor publiek) en de restjes blijven staan tot het einde van de expositie. Wij zijn in ieder geval blij dat we er al waren voordat de grapefruit is gaan rotten.


Inti Hernandez,
‘At the head of the table the people sit’, via Galerie Ron Mandos.

± | Er is meer dan genoeg te zien in de expositie van Inti Hernandez,  met verschillende series die samen verschillende thema’s aankaarten: elitarisme, illusie, nutteloosheid, tijd. Achterin de galerie is er nog één zaal “over”, waar een klein overzicht van andere kunstenaars die de galerie vertegenwoordigt te zien is. Onze ogen zijn alleen al verzadigd genoeg van alle werken van Hernandez. Een Making Of-docu, om maar iets te noemen, was nog een leuke toevoeging geweest. Deze ogenschijnlijk willekeurige selectie kunstwerken had de galerie echter best mogen weglaten. Volgende keer beter.

Hoe lang doe je er over? | 15 – 30 min.

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten | Galeries hebben een vreselijke reputatie als het gaat om “bezoekersvriendelijkheid”. We vallen in herhaling, maar het kan wat ons betreft niet vaak genoeg gezegd worden: je mag heus een galerie binnen wandelen zonder iets te kopen. Galerie Ron Mandos oogt überhaupt al uitnodigend door de grootte en de ligging aan de Prinsengracht, en de mensen die er werken zijn altijd meer dan willing om je een mini-privétour te geven. Dat zien we graag!


De tentoonstelling ‘Inti Hernandez – Cotidiana’ is nog t/m 13 januari 2018 te zien in Galerie Ron Mandos. Meer informatie: http://www.ronmandos.nl/exhibitions/inti-hernandez-cotidiana-dagelijks

Cover: Inti Hernandez, Chair in disbalance (community of five), 2015. Courtesy de kunstenaar en Galerie Ron Mandos.

 

SPECIAL: Amsterdam Art Weekend 2017

SPECIALS 21 november 2017

Wie ons een beetje kent, weet dat we wel houden van galeriehoppen, vooral als we er een glas wijn bij krijgen (zie ook onze intro bij dit stuk, onderaan dit artikel, en onze bio – zo voorspelbaar zijn we dus). Komend weekend (24 – 26 november) mogen we weer los, want dan vindt Amsterdam Art Weekend plaats: nieuwe exposities, performances, lezingen en een hele hoop gezelligheid. Het begint allemaal op vrijdagavond met de Gallery Night: alle deelnemende galeries (26 welteverstaan) en enkele musea openen hun deuren tot 21.00 uur. De rest van het weekend zijn alle locaties natuurlijk ook gewoon open en is onder andere de jaarlijkse show Rijksakademie OPEN te zien.

En raad eens…. Wij nemen jullie LIVE mee tijdens de Gallery Night en naar de Rijksakademie via onze Instagram Stories! Volg ons dus snel op @kunstmeisjes en wees dit weekend virtueel aan onze zijde! We zijn wel de eersten om toe te geven dat er natuurlijk niets boven een fysiek kunstrondje door Amsterdam gaat. Daarom geven we jullie alvast een sneak preview van de vijf exposities die op ons GO GO GO-lijstje staan:

Evelyn Taocheng Wang, sketch (design 1), 2017. Ink and watercolour on paper, Courtesy de kunstenaar en Galerie Fons Welters

Evelyn Taocheng Wang: Four Season of Women Tragedy

We hebben een identiteitscrisis, zijn bang om ouder te worden en houden van mooie spullen. Nu hebben we het niet alleen over Amsterdamse millennials, de Chinese kunstenares Evelyn Taocheng Wang kan er naar eigen zeggen ook wat van. Door middel van tekeningen, schilderijen en sculpturen mijmert ze over haar eigen ijdelheid. Het begint met haar garderobe, die bol staat van stukken van Agnes B., het ultieme voorbeeld van Europese elegantie in de ogen van veel Aziatische vrouwen. Laat mij uw kledingkast zien en ik vertel u wie u bent, is het motto achter deze kunstzinnige zelfreflectie.

Extra leuk | Op zaterdag van 16.00 tot 16.30 uur geeft de kunstenares een rondleiding door de expositie! En er is meer: de expositie van Taocheng Wang zal in de achterzaal te zien zijn, maar voorin de galerie is er ook nog wat te beleven. Daar zie je een expositie met werk van David Jablonowski, Folkert de Jong, Matthew Monahan, Maria Roosen en Berend Strik – niet de minsten, en helemaal voor niets!

Waar | Galerie Fons Welters, Bloemstraat 140 Amsterdam

Wanneer | 
Vrijdag: 13.00 – 21.00 uur
Zaterdag: 12.00 – 20.00 uur
Zondag: 12.00 – 18.00 uur

Meer lezen | http://weekend.amsterdamart.com/event/four-season-of-women-tragedy-evelyn-taocheng-wang-0

 

Links: Roger Ballen, Roger Ballen, Untitled, 2017 | Rechts: Roger Ballen, Homebound, New York, 1969, Courtesy de kunstenaar en Galerie Alex Daniëls – Reflex Amsterdam.

Roger Ballen: Retrospective

Zo’n vijftig jaar lang heeft fotograaf Roger Ballen (woonachtig in Zuid-Afrika) vrijwel alleen maar in zwart-wit gefotografeerd. Hij is beroemd om zijn Zuid-Afrikaanse straatfotografie, waarin sociale buitenbeentjes centraal staan, maar hij is even bekend om zijn nachtmerrie-achtige composities, die meer aan collages of schilderijen dan aan foto’s doen denken. Recentelijk is hij aan de slag gegaan met Polaroids, in kleur. Dit is een volledig nieuw hoofdstuk in het oeuvre van de 67-jarige kunstenaar. Deze expositie geeft een bescheiden maar volwaardig overzicht van zijn werk.

Extra leuk | Op zaterdag tussen 17.00 en 18.30 uur zal Roger Ballen aanwezig zijn voor een artist talk en signeersessie.

Waar | Galerie Alex Daniëls – Reflex Amsterdam, Weteringschans 79A Amsterdam

Wanneer | Vrijdag: 13.00 – 21.00 uur
Zaterdag: 12.00 – 20.00 uur
Zondag: 12.00 – 18.00 uur.

Meer lezen | http://weekend.amsterdamart.com/event/retrospective-roger-ballen

 

Rumiko Hagiwara, Drawing of Ambiguity, 2017. Courtesy de kunstenaar en Van Zijll Langhout / Contemporary Art

Rumiko Hagiwara: Ghost in Silence

De wereld is helemaal open: we reizen, roadtrippen en verhuizen ons het leplazarus. Hierbij botsen we wel op wat verschillen, of het nu omgangsvormen, religieuze gebruiken of taalbarrières zijn. De Japanse kunstenares Rumiko Hagiwara weet hier alles van: sinds ze naar Nederland is verhuisd, stuit ze continu op misverstanden en misinterpretaties. Deze expositie duikt niet met vol gewicht in dit gevoelige onderwerp, maar kijkt er met een kalm gevoel voor humor naar. Haar nieuwe werk laat gesprekken en overpeinzingen zien, waarin duidelijk wordt dat een woord of zin soms meerdere betekenissen kan hebben. Hopeloze, poëtische, filosofische en hilarische voorbeelden van betekenissen die lost in translation raken.

Extra leuk | Op zondag lanceert Rumiko Hagiwara haar nieuwste boek en is er een karaokeparty!

Waar | Van Zijll Langhout / Contemporary Art, Brouwersgracht 161 Amsterdam

Wanneer | Vrijdag: 13.00 – 21.00 uur
Zaterdag: 12.00 – 20.00 uur
Zondag: 12.00 – 18.00 uur

Meer lezen | http://weekend.amsterdamart.com/event/ghost-in-silence-rumiko-hagiwara

 


Beeld via This Isn’t Happiness

Kunstinstallatie: The Browsing Chamber

Maybe it’s just us, maar soms bekruipt ons de gedachte dat we meer tijd online doorbrengen dan in de “echte” wereld buiten. Dagelijks zoeken we naar talloze stukjes informatie en ontelbaar veel plaatjes. Hoe zou zo’n zoekopdracht er uit zien, uit de computer en in de fysieke wereld? Vijf kunstenaars (Steven Cox, Samuel Francois, Ina Gerken, Gijs van Lith en Pierre Obando) hebben precies dat gedaan: elke centimeter van de galerie, van muren tot vloeren en plafond is het driedimensionale resultaat van een online zoekopdracht. Je mag als bezoeker in en over het kunstwerk heen lopen en zo een stukje van jezelf toevoegen.

Extra leuk | Op vrijdagmiddag tussen 14.00 en 15.00 kun je alvast een preview van de expositie krijgen én meedoen aan een workout in de kunstinstallatie. Wij zijn liever lui dan moe, maar als jij wel geeft om een goede conditie: meld je even aan via info@torchgallery.com.

Waar | TORCH Gallery Lauriergracht 94 Amsterdam

Wanneer | Vrijdag: 13.00 – 21.00 uur
Zaterdag: 12.00 – 20.00 uur
Zondag: 12.00 – 18.00 uur

Meer lezen | http://weekend.amsterdamart.com/event/the-browsing-chamber-steven-cox-samuel-francois-ina-gerken-gijs-van-lith-pierre-obando

 

1-©-Rutger-de-Vries-Colorscape-I-2017-Photo-by-José-Biscaya-e1507114654540.jpg
Eerder werk van Rutger de Vries, die dit jaar nieuw werk toont op de RijksakademieOPEN 2017. © Rutger de Vries, Colorscape I, 2017, Photo door José Biscaya

Rijksakademie OPEN

We noemden ‘m al in de intro: de Rijksakademie OPEN. Elk jaar opent de Amsterdamse kunstacademie haar deuren en 45 kunstenaars presenteren hun werk. Mocht je je afvragen waar galeries en musea naartoe gaan om nieuw talent te spotten en inspiratie op te doen: this is it. Grote kans dat je over een paar jaar werk van deze kunstenaars in exposities, op beurzen en biënnales tegenkomt, en dat kan je mooi zeggen: deze heb ik al gezien toen hij/zij nog op de academie zat! Word dus echt part of the in-crowd en wandel langs de “hokken” met beeldende kunst, performances, filmvertoningen en ontdek de kunst van de toekomst.

Kleine kanttekening: in tegenstelling tot bovenstaande galeries, is toegang tot Rijksakademie OPEN niet gratis. Bestel online je tickets voor een tientje, of koop ze aan de kassa voor twaalf euro.

Waar | Rijksakademie van beeldende kunsten, Sarphatistraat 470 Amsterdam

Wanneer | Vrijdag: 12.00 – 19.00 uur
Zaterdag: 11.00 – 19.00 uur
Zondag: 11.00 – 19.00 uur.

Meer lezen | http://www.rijksakademie.nl/NL/rijksakademieopen/


 

GO | NO GO #82: prijswinnaars in Dordrecht

GO | NO GO 14 november 2017

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Deze keer reisden we af naar het Dordrechts Museum om daar de prijswinnaars van De Scheffer te bekijken.

Denk je dat je tot december moet wachten voor alle chique feestjes? Think again. In Dordrecht zit de stemming er al goed in, want daar is – zoals elk jaar – De Scheffer uitgereikt door de Vereniging Dordrechts Museum. De prijs: van de winnaar wordt een kunstwerk aangekocht en een tentoonstelling gemaakt in, je raadt het al, het Dordrechts Museum. Dit jaar bestaat de Vereniging Dordrechts Museum 175 jaar en dus extra reden voor een feestje. Daarom zien we niet alleen de prijswinnaar van dit jaar (RaQuel van Haver), maar ook de vijf winnaars van de afgelopen edities: Frank Ammerlaan, Charlotte Dumas, Elspeth Diederix, Joost Krijnen en Kim van Norren.

De spotlight staat dit jaar natuurlijk wel op de winnares van 2017: de Amsterdamse Bijlmerbewoner RaQuel van Haver. De jury omschrijft haar werk als volgt: “Het werk van RaQuel van Haver is in alles een reactie op de buitenwereld. De wereld waarin ze verkeert en waarmee zij zich als persoon verbonden voelt. Kolossaal opgebouwde doeken, reliëfs zwaar van teer en touw en verf, met grote figuren die uit die verf naar voren komen. Prostituees in de drinkhallen in Zimbabwe, straatjeugd in Lagos, figuren uit de Bijlmer waar haar atelier is gevestigd. Ook de kleine werken zijn reliëfs, met overtuigende portretten van de modellen van de straat. Ze zoekt het gevaar op, werkt op locatie. Weet haar wereld en betrokkenheid daarbij indringend over te brengen”. Tijd om het te checken!

Raquel van Haver, werk - foto door Jack Bell GalleryRaquel Haver ‘THE DEFINITION OF A SYSTEM #1’, 2017, via het Dordrechts Museum.  

± | De expositie is verdeeld in twee delen: aan de ene kant zien we het werk van RaQuel van Haver, aan de andere kant de winnaars van de voorgaande jaren. Al zou je er met je rug naar toe staan, het werk van RaQuel is niet te missen: een soort altaarstuk met wat lijkt op glas in lood. Als je dichterbij komt, zie je dat het geen glas in lood is, maar dikke zwarte lijnen verf op de ondergrond. Het werk is gruwelijk, en misschien is dat precies waar je van houdt, maar wij vinden het lastig om dit werk écht goed te vinden. Er is iets te veel van alles: te veel verf, te veel agressie, het is te aanwezig. Net als een straalbezopen figuur die een kwartier voor sluitingstijd in de kroeg voor de vierde keer om je nummer komt vragen, lijkt dit kunstwerk niet te weten wanneer het een stapje terug moet doen. Dit is waarschijnlijk precies de bedoeling van dit werk: de rauwe randjes en lelijke keerzijde van onze samenleving uitvergroten en ons ermee in het gezicht slaan. Het hedendaagse altaarstuk lijkt te schreeuwen, wie is er de heilige en wie is er de zondaar?! Zoals de jury terecht stelt, is het werk van RaQuel van Haver erg origineel. Wij krijgen het er benauwd van, maar wellicht is dat juist iets goeds. Ga heen en ontdek zelf wat het met je doet.

+ |  Hoewel wij niet meteen de grootste fans van RaQuel zijn (waddup met die hoofdletter?), hebben we reden genoeg om nog even te blijven hangen in het museum. Zoals we in de intro al schreven, laat deze expo ook de winnaars van voorgaande jaren zien. Je krijgt zo toch een aardig beeld van een aantal kunstenaars die best lekker aan de weg timmeren in Nederland. Het vrolijke werk van Kim van Norren (zie coverbeeld) is een verademing naast het zware en beladen werk van RaQuel van Haver. Eigenlijk zijn we stiekem fan van alle prijswinnaars van de afgelopen jaren. Joost Krijnen weet ons te betoveren met zijn werk dat bijna als een soort onderbewuste schets is neergezet. Het werk van Frank Ammerlaan lijkt op vlekken olie en trekt ons dicht naar zich toe door de glans en spannende kleuren.

Schermafbeelding 2017-11-13 om 19.55.40
Links: Joost Krijnen, ‘The Second Movement’, 2015, via Joost Krijnen | Rechts: Frank Ammerlaan, ‘Untitled’, 2016, via Upstream Gallery.

Hoe lang doe je er over? |  25 min.

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten | Bij ‘meer weten’ deze week onze tip om vooral ‘meer te kijken’ in het museum. Als je de tijd hebt, loop dan zeker even door de vaste collectie van het museum, want deze is echt de moeite waard! Let vooral op de mooi en rustig ingedeelde zalen, waarbij de werken per thema zijn gehangen. Er hangen pareltjes tussen van Jan van Goyen, Floris Verster, Isaac Israels, Emo Verkerk, Jan Schoonhoven en een bloedmooie Robert Zandvliet.


De tentoonstelling ‘De Scheffer’ is nog t/m 15 april 2018 te zien in het Dordrechts Museum. Voor meer informatie:  https://www.dordrechtsmuseum.nl/tentoonstellingen/de-scheffer-2017/

Cover: Kim van Norren, ‘And There is no Space but there’s Left and Right’,  2010, via Dordrechts Museum.

SPECIAL: Museumnacht Amsterdam 2017

SPECIALS 30 oktober 2017

De kunstavond waar we elk jaar naar uitkijken, is alweer in zicht: de Museumnacht. Meer dan 275 activiteiten in tientallen musea, tot in de late uurtjes en met een gezonde dosis alcohol: wij zijn erbij op 4 november. De Kunstmeisjes en de Museumnacht Amsterdam zijn natuurlijk een match made in heaven. Wij krijgen nooit genoeg van kunst; dus om na sluitingstijd nog even door te gaan, dat zien wij wel zitten. Geef ons een wijntje, zet ons voor een schilderij en je hebt geen kind aan ons! De ongedwongen sfeer, het gevoel dat iedereen welkom is in alle musea, en op een relaxte manier kennismaken met kunst: dit is waar wij in geloven. Kunst is niet alleen voor de lucky few, het is voor ons allemaal en er is voor ieder wat wils.

Dit jaar zijn wij officieel ambassadeurs van de Museumnacht en mochten we een exclusieve, op maat gemaakte, superdeluxe route uitstippelen. Onze insteek: verborgen parels vinden en een dosis girlpower. We heten namelijk niet voor niets De Kunstmeisjes: GIRLPOWER EVERYWHERE.

Guerilla Girls

Guerrilla Girls en nog meer girlpower | Van Gogh Museum | 19.00 – 02.00u.

‘When racism & sexism are no longer fashionable, what will your art collection be worth?’ is een van de beroemde quotes waarmee de feministische activistengroep Guerrilla Girls de kunstwereld sinds 1985 bekritiseren. Het Van Gogh Museum nodigde de groep uit om de collectie van het museum onder de loep te nemen: hoe zit het met etnische- en gendervooroordelen in de honderden kunstwerken die het museum rijk is?

Of Vincent zelf een feminist was weten we niet, maar het museum gaat deze nacht all the way en bekritiseert met de installatie No More Cutting ook nog eens wereldwijde genitale verminking. 120 papieren vagina’s lossen het probleem niet meteen op, maar zorgen hopelijk voor wat meer bewustzijn en inspiratie om actie te ondernemen. Want elke vagina mag er wezen, amen.  

Bekijk hier het volledige programma in het Van Gogh Museum en bestel hier je Museumnacht-tickets.


Sacred Water (optie1)

Ontdek je plekje | Mediamatic | 19.00 – 01.00u.

Rwanda: de plek waar squirten zo lekker gewoon is gebleven. Say whut? Op “intieme locaties” in de Biotoop kun je vertoningen van de docu Sacred Water van Olivier Jourdain zien. De  filmmaker ging op reis naar het Afrikaanse land om een beeld te schetsen van vrouwelijke seksualiteit. Wat denken jullie: hoe gaan ze er daar mee om, vrijer of meer bekrompen dan in Nederland? Laat je verrassen, en leer meer: tussen 19.30 en 20.30 interviewt ontwerper en activist Isabelle Griffioen de regisseur en vraagt hem het hemd van het lijf.

Heb je de smaak te pakken? Ontdek je plekje bij Bed Girls: een film over masturbatie (want ja, iedereen doet het, en nee, no shame here bitches), waarbij je tevens een hele verzameling masturbatie-vriendelijke artikelen speciaal voor ladies kunt inslaan. Giert de geilheid inmiddels door je lichaam? Sluit de avond af met een hapje vrouwelijk ejaculaat. Nope, we maken geen grap: in Mediamatic krijg je een dessert van squirt.  

Bekijk hier het volledige programma van Mediamatic en bestel hier je Museumnacht-tickets.

17de eeuwse Bingo
Jan Steen, Het dronken paar, ca. 1655-1665 (Rijksmuseum, Amsterdam)

Netwerken met een Gouden randje | Amsterdam Museum & Hermitage | 19.00 – 01.00u.

Denk je dat netwerken op de vrijdagmiddagborrel iets van nu is? Think again. Kunstenaars, schrijvers en bestuurders in de Gouden Eeuw wisten ook wel dat het niet gaat om wie je bent, maar om wie je kent. Hoe zag dat zeventiende-eeuws netwerken er dan uit? In het Amsterdam Museum krijg je tussen 21.00 en 23.00 uur doorlopend een spoedcursus van conservator Tom van der Molen.

Aan zeventiende-eeuws netwerken heb je natuurlijk geen klap als je het taaltje niet beheerst. Hoog tijd voor een klein speultjen. Leer tussen 19.00 en 01.00 uur in de Hermitage met de ‘Hollandse Meesters Woordenbingo’ de vergeten woorden uit de zeventiende eeuw. Met wat fantasye win je de pris van een heerlijk glaasje roo wijn of een ander drancksken.

Bekijk hier het volledige programma van het Amsterdam Museum en hier het programma van de Hermitage. Voor Museumnacht-tickets kijk je hier.


Framer Framed (optie3)

Rebelleren is ook een kunst | Framer Framed en de Brakke Grond | 19.00 – 02.00u.

Even met het pontje over het IJ en je staat in Framer Framer. Dit kunstcentrum in de Tolhuistuin staat bekend om haar maatschappelijk betrokken kunst, maar op 4 november mag jij ook wat zeggen. Creëer je eigen protestbord tijdens I’m so angry I made a sign! Of je boos bent over de klimaatverandering, Donald Trump of die shitty ex-vriendin van je: gooi de woede in een rebels kunstwerk.

Rek je rebelse kant nog verder op en laat je versieren met een beetje body art. Bij de Brakke Grond (het Vlaamse cultuurcentrum midden in de Nes) kun je namelijk een tattoo laten zetten. In dit geval is de klant niet koning, maar kunstenaar Dennis Tyfus: hij bepaalt namelijk wat het wordt! Een beetje nerve wrecking – vooral met zo’n geruststellende naam van de tattoo artist-, maar dan heb je wel kunst op je lijf. Kleine post scriptum: er is een beperkt aantal plekken beschikbaar voor deze activiteit, boek daarom hier alvast je timeslot.

Bekijk hier het volledige programma van Framer Framed, hier dat van de Brakke Grond, en bestel hier je Museumnacht-tickets.


Turkse keuken

Wat ons betreft is elke tijd etenstijd | ISN Fatih Moskee | 19.00 – 02.00u.

Fancy a midnight snack? Of je er nu mee begint, eindigt of een pitstop tussendoor maakt: aan de Rozengracht is het genieten geblazen met een eindeloze stroom aan Turkse hapjes. We kunnen jullie één geheim vertellen: ons kun je midden in de nacht wakker maken voor wat sigara böregi of suçuk. Wat dat allemaal is, ontdek je in de ISN Fatih Moskee.

Om deze lekkernijen nog wat historische waarde mee te geven, of om indruk te maken op je date: leer op 4 november het verhaal achter het gebouw kennen. Voordat het de ISN Fatih Moskee werd, huisvestte het pand aan de Rozengracht onder andere katholieken, hippies en socialisten. Tussen 20.30 en 22.30 vertelt Dr. Pooyan Tamimi Arab je alles over de geschiedenis van de huidige moskee.

Bekijk hier het volledige programma van de ISN Fatih Moskee en bestel hier je Museumnacht-tickets.


 

GO | NO GO #81: Jan, pas op dat je de foto’s niet onder kwijlt

GO | NO GO 25 oktober 2017

 

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Vandaag kijken we naar ‘De collectie belicht door Jan Cremer’ in het Nederlands Fotomuseum.

Wanneer een museum een Bekende Nederlander een tentoonstelling laat cureren, kan het twee kanten op: of je krijgt een frisse invalshoek, of het slaat de plank mis in doordat je als bezoeker niet begrijpt waarom juist deze persoon zich met de collectie is gaan bemoeien. Het Nederlands Fotomuseum neemt dat risico inmiddels voor de vierde keer, met hun tentoonstellingsreeks De collectie belicht door… Voor de eerste drie edities heeft het museum drie fotografen benaderd: Vincent Mentzel, Stephan Vanfleteren en Eddy Posthuma de Boer. De vierde editie is voor de 77-jarige schrijver en beeldend kunstenaar Jan Cremer.

Uit een massive collectie van 5,5 miljoen foto’s van Nederlandse fotografen die het Nederlands Fotomuseum bezit, mocht Cremer er 15 kiezen. Hij besloot voor het thema ‘naakten’ te gaan. Over zijn keuze zegt hij: “Ik heb een andere kijk op het naakt dan de andere mensen, denk ik, want ik ben sinds de vroegste perioden op de kunstacademies met het naakt vertrouwd geraakt en zie het als een object om te schilderen en te fotograferen.” Het naakt als object. We zijn benieuwd.

Schermafbeelding 2017-10-25 om 19.04.00
Links: Sanne Sannes, ‘Naakt’, 1959-1967, © Sanne Sannes, via Het Nederlands Fotomuseum. Rechts: Nico Jesse, ‘Leerlingen in atelier van Zadkine’, Parijs (ca. 1954) © Nico Jesse, via Het Nederlands Fotomuseum

–  | Laten we met de deur in huis vallen: Cremers selectie lijkt meer een excuus voor Jan om eens publiekelijk over zijn natte dromen uit te weiden. Dit wordt extra duidelijk wanneer hij de foto’s van Bertien van Manen bespreekt: deze laten naakte vrouwen in Rusland zien, onderdeel van een serie die Van Manen heeft geschoten om het dagelijkse leven aldaar te tonen. We zien persoonlijke momenten, zoals een groep vrouwen die na een lange dag ontspant in de sauna. Hun blote lichamen zijn niet het onderwerp van de foto, maar daar brengt Jan graag verandering in. Zijn onderbouwing en beschrijvingen bij de vijftien foto’s die hij heeft gekozen, beginnen als een kwijlend vertoog. We zien Cremer die net 15 miljoen foto’s door zijn gerimpelde handen heeft laten gaan, kwijlend de naakte borsten, billen en plukken schaamhaar eruit heeft gefilterd en nog in half-opgewonden staat achter zijn oude typemachine is gekropen. ‘Hmmm, lekkere tepels,’ hoor je hem bijna mompelen. ‘Een wellustig portret van mooie billen waaraan de kijker zich wil opwarmen. Lustopwekkende, sportieve, gespierde billen…,’ schrijft hij elders.

Dit is jammer, om het subtiel te verwoorden. Het naakte lichaam (mannelijk of vrouwelijk en alles ertussenin) is heel inspirerend: het is de mens zonder opsmuk in al zijn of haar vormen, het kan je verhalen vertellen over het leven, de maatschappij, de geschiedenis, het lichaam kan opwinden of juist het meest onschuldige zijn. Cremer lijkt enkel lust te zien; het vrouwelijk lichaam dat in meervoud rondloopt met als enkel doel om hem op te geilen. Hij koelt gelukkig wat af naarmate de selectie foto’s zich verder ontvouwt, en lijkt zich toch een beetje te herpakken. Tijd voor wat inhoud.

680ELB-550_B
Wally Ellenbaas, ‘Solarisatie’, 1933-1934 © Wally Elenbaas / Nederlands Fotomuseum

+ | Zodra Cremer begint te vertellen over de academies en het naakt in de fotografie als genre, wordt het interessant. Hij neemt ons mee achter de schermen, van het atelier van Zadkine in Parijs tot het klaslokaal van de Vrije Academie in Den Haag in de jaren 50. Hij kent elk krukje, heeft elk model (uiteraard) gekust en elke docent de hand geschud. Cremer vertelt dat men vroeger naaktmodellen op straathoeken moest zoeken, want het was niets voor nette dames. Hij vertelt hoe Kees van Dongen er naar het schijnt een half bordeel op nahield, zoveel naaktmodellen liepen er rond in zijn atelier, hoe Picasso bij gebrek aan professionele modellen naaktfoto’s van zijn vrouw Olga verkocht. Het zijn deze anekdotes die de geschiedenis van het genre tot leven doen komen; de verteller in Cremer heeft de overhand genomen. Als we dan sec naar de foto’s kijken: deze zijn stuk voor stuk adembenemend mooi. De vrouwenlichamen hebben allemaal een andere vorm, van slank tot voluptueus. De vrouwen bevinden zich in verschillende situaties, van sensueel tot alledaags. De gemene deler is het lichaam: net als Rembrandt zijn naakten zonder #filter etste, Rubens niet bang was voor wat cellulite, en Marina Abramovic haar eigen lichaam gebruikt, zien we hier het naakt in alle vormen en soorten. De foto’s zijn een ode aan de vrouw, Jan Cremer giet er zijn eigen vunzige sausje overheen.

Hoe lang doe je er over? |  20 min.   

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten | Deze keer bieden we je een ‘meer zien’ aan. Voor de tentoonstellingen in het Nederlands Fotomuseum geldt ook voor Museumkaarthouders een toeslag van drie euro per persoon. Niet veel, en zeker de moeite waard aangezien je naast De collectie belicht door Jan Cremer ook nog een andere mooie expositie kunt bezoeken: Bruce Davidson. American Photographer. Deze tentoonstelling is een supergroot retrospectief van het werk van de Amerikaanse fotograaf die sinds de jaren vijftig mensen fotografeerde voor wie de American Dream niet bereikbaar was. Twee vliegen in één klap dus!


De tentoonstelling ‘De collectie belicht door Jan Cremer’ is nog t/m 17 december 2017 te zien in het Nederlands Fotomuseum. Meer informatie:  https://www.nederlandsfotomuseum.nl/tentoonstelling/collectie-belicht-jan-cremer/

Cover: Wally Elenbaas, ‘Solarisatie’, 1933-1934, © Wally Elenbaas, via Het Nederlands Fotomuseum

 

GO | NO GO #80: Finders Keepers

GO | NO GO 24 oktober 2017

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Vandaag kijken we naar ‘Finders Keepers. The Life of Things’ in Het Nieuwe Instituut.

We hebben allemaal wel eens per ongeluk een hele avond back to back TLC-programma’s gekeken. Een van de meest bevredigende shows in het kader van ‘laten we kijken hoe absoluut verknipt andere mensen zijn, dan valt mijn eigen quarterlife crisis eigenlijk best wel mee’ is My Crazy Obsession. Mensen die de vulling uit een jaren 60-bankstel als middagsnack consumeren, mensen die elke dag hun gezicht schoonmaken met industrieel bleekmiddel, mensen die een liefdevolle relatie met een opblaasbare zwembadkrokodil menen te hebben: you name it, they’ve got it. Het Nieuwe Instituut in Rotterdam gaat nu met de billen bloot en toont zijn eigen crazy obsession: verzamelen.

Van een kunstenaar die plastic uit de oceaan vist om een maatschappelijk statement te maken, tot Adri uit Vlissingen die een collectie van 600 mobiele telefoons heeft — de expositie Finders Keepers. The Life of Things is een verzameling verzamelingen: meer dan 5000 voorwerpen uit zo’n 400 collecties. De tentoonstelling heeft misschien wel het meest “museale” thema mogelijk; in musea draait het immers om verzamelen, conserveren en tentoonstellen. Maar waar in de kathedralen voor de kunst doorgaans schilderijen, sculpturen en schetsen getoond worden, richt deze expositie zich op alledaagse objecten. Eén op de drie mensen in de westerse wereld beschouwt zichzelf namelijk een verzamelaar. Wat die verzameling precies behelst, kan ruim geïnterpreteerd worden, wat blijkt als we langs een eindeloze hoeveelheid kapotte fietsbellen lopen. Dat is ook niet belangrijk, want de centrale vraag in deze tentoonstelling delft een stukje dieper: waarom verzamelen we eigenlijk?

Dutch Design DailyInstallatieshot van de expositie, via Dutch Design Daily.

+ | Finders Keepers is een intelligente en actuele tentoonstelling: nog nooit zijn er op de wereld zo veel spullen geweest. We verdrinken in consumptiegoederen en tegelijkertijd zitten onze webshop-winkelmandjes altijd vol. De beweegredenen om een verzameling aan te leggen blijken heel verschillend te zijn, wat deze expositie heel mooi laat zien. Elke collectie is netjes geordend uitgestald als een ware ocd-droom, ernaast een transparant plaatje met uitleg: wie, wat en vooral waarom. Zo komen we bijvoorbeeld kunstenaar Michael Wolf tegen, die gebroken of verbogen kleerhangers verzamelt: “Het is no name design, dat inspireert vanwege zijn gebrek aan esthetiek.” Wolf transformeert ze vervolgens tot exact het tegenovergestelde: de kleerhangers zijn onderdeel van installaties in combinatie met zijn foto’s en daarmee het toonbeeld van esthetiek.

Finders-Keepers-4-2017-c-Mathijs-LabadieInstallatieshot Finders Keepers, door Mathijs Labadie, via Het Nieuwe Instituut

Onze favoriete collectie is echter die van Iza van Riemsdijk uit Rotterdam: zij is mogelijkerwijs de enige verzamelaar ter wereld van vliegenmeppers. Waarom? Ze kocht ooit op vakantie in een afgelegen Japans dorp een vliegenmepper in de vorm van een vlinder: “Het trof me dat iemand zoveel moeite had gedaan om van zo’n alledaags object zo iets bijzonders te maken.” Krijg nou wat, Iza heeft een punt. Dankzij haar collectie en deze expositie valt ons op hoe mooi, interessant en soms confronterend deze dagelijkse objecten zijn. We worden een spiegel voorgehouden over hoe we als consumptiemaatschappij functioneren. Laat mij uw verzameling zien, en ik zeg u wie u bent – wij zijn onder de indruk.

–  | Aan de zijwanden van de zaal hangen beeldschermen, waarop interviews met de verzamelaars worden afgespeeld. Het geluid staat aan, op alle schermen, tegelijkertijd. Daarnaast produceert een van de verzamelingen/kunstwerken ook nog luide muziek. Mochten je trommelvliezen nog intact zijn, komt daar het geluid van het museumcafé om het hoekje nog bij, plus de rennende kinderen boven je hoofd (het plafond is  gemaakt van stalen roosters, wat zo heerlijk meedreunt). De kakofonie aan geluiden die je in deze ruimte tegemoet pulseert is borderline ondraaglijk. Onze tip: zet wat Boeddhistische meditatiemuziek op je iPhone en voorkom een jaar lang anger management-sessies.

Hoe lang doe je er over? |  45 min.   

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten | Op 9 november vertelt (mede-oprichter van New Urban Collective) over weer een hele andere verzameling: The Black Archives. Dit archief bestaat uit verschillende boekencollecties, archieven en artefacten die de nalatenschap zijn van zwarte schrijvers en wetenschappers. Educate yourself.


De tentoonstelling ‘Finders Keepers. The Life of Things’ is t/m 11 februari 2018 te zien in Het Nieuwe Instituut. Meer informatie: https://finderskeepers.hetnieuweinstituut.nl/  

 

SPECIAL: Historische hunks in de hoofdstad

SPECIALS 17 oktober 2017

Als je je ogen even dicht doet (niet te lang, want het is wel leuk als je verder blijft lezen) en denkt aan kunstenaars uit de Gouden Eeuw, welke namen komen dan in je op? We durven er best een fles wijn op in te zetten dat Rembrandt een van de eersten is. De man achter De Nachtwacht, degene naar wie eindeloos veel pleinen en aftandse vreetschuren in ons land zijn vernoemd. Maar wist je dat hij in de tweede helft van de zeventiende eeuw niet meer de populairste schilder van Amsterdam was? Nope. Hij was inmiddels ingehaald door twee van zijn voormalige leerlingen: Govert Flinck en Ferdinand Bol.

In Amsterdam worden deze twee – inmiddels een beetje verwaarloosde – talenten nu uit Rembrandts schaduw getrokken. Hun verhaal wordt in drie musea verteld: Museum Het Rembrandthuis en het Amsterdam Museum presenteren een dubbeltentoonstelling, en Museum Van Loon zet Ferdinand Bol in de spotlight. Er zijn tientallen en nog eens tientallen schilderijen te zien, met nog wat etsen en tekeningen als bonus, maar wij hebben vooral oog voor één belangrijk detail: wat een ontzettend handsome man Ferdinand Bol was! #sorrynotsorry Govert, maar je verdwijnt wederom in iemands schaduw. Tijd voor een nadere kennismaking *wink wink* in de drie musea.

 

bol-web-1
Detail van Ferdinand Bol, ‘Zelfportret, leunend op een balustrade’, ca. 1647 (bruikleen van een particuliere collectie), via Museum Het Rembrandthuis.


Museum Het Rembrandthuis
In Museum Het Rembrandthuis (het huis waar Rembrandt vroeger woonde), draait het echt om de relatie tussen de meester en zijn leerlingen. Zowel Flinck als Bol kwamen bij Rembrandt in de laatste fase van hun opleiding, Flinck wat eerder dan Bol. Rembrandt nam geen beginners aan: Flinck en Bol liepen dus meer een soort stage bij hem, waarbij ze hem assisteerden of zelf schilderijen maakten naar voorbeeld van zijn werken. De expositie toont voorbeelden van Rembrandts werk (voornamelijk etsen) en dat van de twee jongemannen (voornamelijk schilderijen), side by side. Onze favorieten zijn de twee portretten die Govert Flinck van Rembrandt en diens vrouw Saskia heeft gemaakt (te zien in de bovenzaal). We zien Rembrandt hier niet als schilder of als gentleman gepresenteerd, maar verkleed als herder met een staf en fluit. Wij vermoeden dat dit Saskia’s idee was. Sowieso Saskia’s idee.

Hoe knap is Ferdinand Bol hier? | Die oorbel op zijn zelfportret (zie afbeelding hierboven) maakt hem echt een beetje een bad boy. Je kunt je zo voorstellen dat hij je komt ophalen in zijn opgevoerde rijtuig en je een nertsstola van de zwarte markt cadeau geeft. Dit is zijn allereerste zelfportret en we zien een zelfverzekerde man van dertig, die net als zijn leermeester Rembrandt (en ongeveer 90% van de Amsterdamse mannen met een Instagram-account tegenwoordig) niet vies was van een #selfie.

Hoe lang doe je er over? | 30 – 60 min.
Museum hack: er zijn twee manieren om bij deze expositie te komen in het museum – via het oude huis van Rembrandt of rechtstreeks naar de tweede etage met de lift. Ga voor optie 1 als je jezelf tijdelijk wilt teleporteren naar de zeventiende eeuw en wilt zien waar die beroemde Rembrandt nou eigenlijk de Nachtwacht heeft geschilderd (dat was hier!). Ga voor optie 2 als je een blaar op je linker kleine teen hebt en je het vermoeden hebt dat je Compeed-pleister nog maximaal 300 stappen blijft zitten. Precies genoeg voor deze expositie, want de tentoonstellingszalen zijn klein maar fijn.

De tentoonstelling ‘Ferdinand Bol en Govert Flinck: Rembrandts meesterleerlingen’ is nog t/m 18 februari 2018 te zien in Museum Het Rembrandthuis. Meer informatie: https://www.rembrandthuis.nl/nl/bezoek/tentoonstellingen/tentoonstelling-ferdinand-bol-en-govert-flinck-rembrandts-meesterleerlingen/

AM zelfportret detail
Detail van Ferdinand Bol, ‘Zelfportret’, 1653 (bruikleen van het Rijksmuseum Amsterdam), via Amsterdam Museum.


Amsterdam Museum
Rembrandt was een fantastische kunstenaar, met een fanbase waartoe we BK’ers (Bekende Kunstenaars) als Francis Bacon en Vincent Van Gogh kunnen rekenen. Maar Rembrandt was nou niet bepaald een netwerktijger op de vrijmibo (of de Muiderkring, de zeventiende-eeuwse voorloper hiervan). Ferdinand Bol en Govert Flinck waren dat wel: nadat zij hun ‘diploma’ hadden gehaald, snapten ze heel goed wat het belang van goede contacten is en luisterden ze goed naar wat hun klanten wilden. De expositie in het Amsterdam Museum laat zien dat letterlijk everybody who’s somebody zich door Bol en Flinck liet portretteren. Onze favorieten zijn de vele schattige cupidootjes in hoekjes van portretten of als zelfstandig werk: wat een heerlijke zoetsappigheid was het toch aan de Amsterdamse grachten destijds.

Hoe knap is Ferdinand Bol hier? | Hij is iets ouder dan in het Rembrandthuis, but still rocking the earring. Desondanks blijven we deze keer naar een stel andere mensen staren, en vooral luisteren. Een intelligente en interessante toevoeging aan deze expositie zijn de video’s, waarin verschillende kenners een bredere context scheppen voor de kunstwerken die je hier ziet. Zo vertelt historica Els Kloek over de rol van de vrouw in de zeventiende eeuw en over klassenverschillen, legt docent Karwan Fatah-Black het een en ander uit over zwarte huisbedienden en slavernij in die tijd, en praten Ruben van Zwieten en Kemal Essabane over de betekenis van het ‘Offer van Abraham’ (een populair Bijbels thema in die tijd) in zowel het Christendom als de Islam.

Hoe lang doe je er over? | 60 – 90 min.
Neem wat extra tijd voor als je de weg kwijtraakt, want het Amsterdam Museum is één en al ondergrondse gangen, verwarrende trappetjes en schijnbaar onlogische wandelroutes. Mis vooral niet het allerlaatste zaaltje (dat ook uit de route ligt), waar het schilderij
Elisa weigert de geschenken van Naaman van Ferdinand Bol helemaal solo hangt. Het Amsterdam Museum daagt je uit en brengt tot rust: ga lekker zitten op het zachte bankje en kijk eens wat langer naar een schilderij. Neem vooral de audiotour mee, die je op alle details en achterliggende betekenissen wijst.

De tentoonstelling ‘Ferdinand Bol en Govert Flinck: Rembrandts meesterleerlingen’ is nog t/m 18 februari 2018 te zien in het Amsterdam Museum. Meer informatie: https://www.amsterdammuseum.nl/tentoonstellingen/govert-flinck-ferdinand-bol

 

Ferdinand Bol, Zelfportret, ca. 1669. Rijksmuseum AmsterdamDetail van Ferdinand Bol, ‘Zelfportret’, ca. 1669, (bruikleen van het Rijksmuseum Amsterdam), via Museum Van Loon.


Museum Van Loon
In Museum Van Loon it’s all about Ferdinand Bol. Niet alleen omdat hij zo knap is, maar vooral omdat hij ooit eigenaar is geweest van het pand dat nu het museum is. We schreven al over de networking skills van Bol en Flinck, maar ook hierin was Bol Flincks meerdere. Hij trouwde namelijk boven zijn stand, met de puissant rijke Anna van Erckel. Wat hij toen deed is wat wij allemaal van dromen als de deadlines ons levensmoe maken: lekker gaan rentenieren. Hij zat in zijn riante huis en ging kunst verzamelen, als een ware gentleman. Museum Van Loon is de archieven ingedoken en heeft onderzoek gedaan naar Bols collectie: welke werken had hij allemaal? Dat was dus niet mis: ruim 60 kunstwerken, waaronder vele landschappen, stillevens, een aantal Rembrandts en een Rubens. Een selectie hiervan (22 werken) zijn nu terug naar huis gehaald, aan de Keizersgracht. Onze favorieten zijn de Rembrandts: een prachtige olieverfstudie op papier, die heel bijzonder is binnen zijn oeuvre, en een heel expliciet schilderij van een besnijdenis – gotta love it. De Rubens is ook prachtig. De stillevens trouwens ook. Jezus, wat een jaloersmakende verzameling had die man toch.

Hoe knap is Ferdinand Bol hier ? | Als je je ogen een beetje dichtknijpt, door je wimpers tuurt en het licht uitdoet, lijkt Ferdinand inmiddels een beetje op André van Duin (zie afbeelding hierboven). Als dat je type is (daddy issues anyone?), kom je hier dus zeker aan je trekken. Hij krijgt extra punten voor de symbolische betekenis die hij in zijn zelfportret en lijst heeft opgenomen. Dit portret heeft hij gemaakt toen hij net getrouwd was: we zien niet alleen een cupidootje (daar is -ie weer!), maar ook een zonnebloem in de lijst. Deze is naar de zon gedraaid, zoals een minnaar zich op zijn geliefde moet richten. Preach, Ferdie!

Hoe lang doe je er over? | 30 min.
Let wel: de tentoonstelling is niet in de het grote huis te zien, maar achterin de tuin in het koetshuis. Het koetshuis waar vroeger de paarden ook stonden. Zie je al waar we heen willen? Het aroma van vermoeid paard krijg je moeilijk uit het behang, dus wees gewaarschuwd. Gelukkig went het snel en is de korte wandeling terug door de tuin heerlijk verfrissend.

De tentoonstelling Ferdinand Bol. Het huis, de collectie, de kunstenaar is nog t/m 8 januari 2018 te zien in Museum Van Loon. Meer informatie: https://www.museumvanloon.nl/programma/actueel/89

Coverbeeld: Govert Flinck, ‘Slapende Cupido’, 1639, Privécollectie, via Amsterdam Museum.


 

GO | NO GO #79: Zoekterm: migratie

GO | NO GO 11 oktober 2017

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Dit keer nemen we de thematische tentoonstelling ‘Ik ben een geboren buitenlander’ in het Stedelijk Museum Amsterdam onder de loep.

Een kunstenaar kan het nog zo hard willen, maar een kunstwerk heeft zelden of nooit één betekenis. Kunstwerken zijn per definitie vatbaar voor interpretatie, en die interpretatie wil nog wel eens flink variëren afhankelijk van de context. De manier waarop een kunstwerk wordt gepresenteerd, bijvoorbeeld in een museale opstelling, in een solotentoonstelling van de kunstenaar in samenhang met andere werken uit zijn/haar oeuvre, of binnen een thematische groepstentoonstelling, is van grote invloed op hoe we een kunstwerk tot ons nemen. De vele zelfportretten van Rembrandt zouden bijvoorbeeld een heel andere lading krijgen als ze in een thematentoonstelling over narcisme in de kunst zouden worden getoond – just saying… Daarom in deze GO | NO GO een snelcursus over de moeilijkheid van de thematentoonstelling. Onze casus: Ik ben een geboren buitenlander in het Stedelijk. Jongens en meisjes, schrijven jullie mee?

Met een thematentoonstelling maakt een instelling een statement: er valt een trend in kunstenaarsland te signaleren, of het thema is een hot topic. In het kader van get it while it’s hot, haakte het Stedelijk dit jaar in op het thema van ‘migratie’ – volgens het persbericht van het Stedelijk “een onderwerp dat de samenleving lijkt te verdelen.” Bovendien leeft dit thema volgens het museum onder kunstenaars. Daarom wijdde het Stedelijk Museum dit jaar maar liefst vijf tentoonstellingen aan het begrip migratie, naar eigen zeggen “in de ruimste zin van het woord.” Naast solotentoonstellingen van de Indiase Nalini Malani, de Zuid-Afrikaanse Zanele Muholi (zie hier meteen die “ruimste zin van het woord” – haar werk gaat niet eens over migratie?) en de Colombiaan Carlos Motta, presenteerde het Stedelijk eerder dit jaar ook al Oplossing of Utopie? Ontwerpen voor vluchtelingen, een tentoonstelling met projecten van ontwerpers en architecten die bedoeld zijn voor tijdelijke situaties waarin vele vluchtelingen verkeren. De tentoonstelling Ik ben een geboren buitenlander is de laatste in deze reeks, waarvoor in de eigen collectie van het museum is gedoken met de vraag: hoe verhouden kunstenaars zich tot migratie, en op welke wijze brengen ze dit thema in beeld?

1987.1.1262
Lewis Hine, ‘Dutch Family’, 1910. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam.

– | Een thematentoonstelling klinkt simpel: alsof je een thema-kwartje in de automaat gooit. Het lijkt alsof het Stedelijk in de zoekfunctie van hun collectiedatabase op het trefwoord ‘migratie’  heeft gezocht en alles wat eruit rolde tentoon heeft gesteld. De vraag die het Stedelijk zichzelf stelde hoe kunstenaars in hun collectie zich verhouden tot het onderwerp, wordt op de meest associatieve manieren beantwoord. Het resultaat: er is in feite geen touw aan vast te knopen is waar het Stedelijk met deze presentatie heen wil. De ene kunstenaar wordt er aan zijn haren bijgesleept omdat hij zelf ooit naar Nederland is geëmigreerd, terwijl het werk daar dan niet eens per se over gaat. De ander is zelf geen migrant maar reflecteert wel op het onderwerp. Er zijn werken die refereren aan het Nederlandse koloniale verleden, zoals het videowerk La Javanaise van Wendelien van Oldenborgh, maar de tentoonstelling bevat bijvoorbeeld ook de beroemde foto’s van Lewis Hine die hij maakte van immigranten die rond 1900 op Ellis Island in de haven van New York arriveerden, de toegangspoort tot the American dream. Kortom, er worden kunstenaars naast elkaar gezet omdat ze ergens dus íets met migratie te maken moeten hebben gehad, op welke manier dan ook. Dwarsverbanden worden echter nauwelijks gelegd; hier valt geen enkele concrete gedachtegang, vervolgvraag of statement uit op te maken.

2007.1.0011(1-12)
Marlene Dumas, ‘Young Men’, 2002-2005. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam.

+| Toch zitten er genoeg werken tussen die absoluut de moeite waard zijn om te gaan bekijken. Met name de werken die ingaan op beeldvorming en berichtgeving rondom migranten lijken in deze tentoonstelling het meest hout te snijden. Het thema van ‘migratie’ was door het museum per slot van rekening gekozen, omdat het “de samenleving lijkt te verdelen.” Toen na 11 september 2001 de War on Terror uitbrak, zorgde negatieve berichtgeving in de media ervoor dat het Arabische uiterlijk per definitie werd (en wordt) geassocieerd met gevaar, moslimextremisme en raciale spanningen. Marlene Dumas speelde op deze angstgevoelens en stereotyperingen in door tekeningen te maken van twaalf jonge mannen met een Noord-Afrikaans of Arabisch uiterlijk. De ene tekening is van een zelfmoordterrorist, de ander kan zomaar een jongen uit Dumas’ eigen omgeving in Amsterdam zijn. Dumas maakt simpel maar raak duidelijk dat hun uiterlijke kenmerken hen stuk voor stuk verdacht maken, schuldig of niet.

Een ander werk over beeldvorming is de serie Le monde appartient à ceux qui se lèvent tôt (‘De wereld behoort aan hen die vroeg opstaan’) van Barbara Visser. Bij het bekijken van deze reeks van vijf foto’s wordt je als toeschouwer op het verkeerde been gezet. Het lijkt alsof we een vluchteling zien die – à la de beroemd geworden foto van het 2-jarige Syrische jongetje Aylan Kurdi – aangespoeld is in de branding. De man op de foto ziet er levenloos uit. Door steeds verder uit te zoomen, blijkt bij de vijfde foto dat het dramatische tafereel volledig in scene is gezet. Wat op het eerste gezicht een ‘waar’ documentair beeld lijkt te zijn, is bij nader inzien een constructie. Een abstractere verbeelding van representatie en beeldvorming zijn de textielinstallaties van Rossella Biscotti. Zij zette demografische gegevens van immigranten om in een geometrisch patroon van blokjes die geponst zijn in stof. In feite verbeeld het de abstractie van de vluchtelingenproblematiek: mensen worden anonieme nummers in een wachtrij en politici lijken enkel nog van quota te spreken.

Schermafbeelding 2017-10-11 om 10.52.20
Barbara Visser, ‘
Le monde appartient à ceux qui se lèvent tôt (no. 1, 2 & 3)’, 2002, collectie Stedelijk Museum Amsterdam, courtesy: Annet Gelink Gallery, Amsterdam

Remy Jungerman gebruikt in zijn werk het motief van een platgereden pad als metafoor voor iets of iemand die vrijwillig uit de natuurlijke habitat stapt. Jungerman: “Die stap is een risico – je kunt platgetreden worden, maar je kunt ook ontsnappen.” De kunstenaar gebruikt het motief als een metafoor voor zichzelf: hij is vanuit Suriname naar Nederland gekomen. Het Stedelijk is met deze tentoonstelling ook uit zijn comfort zone gestapt – en een beetje platgereden door zo’n groots thema. Conclusie van deze cursus: Thematische tentoonstellingen zijn tricky. Het hoeft geen concrete eindconclusie te bevatten, maar wil het slagen, dan moet er een rode draad in te ontdekken zijn die meer suggereert dan een trefwoord alleen.

 

Hoe lang doe je er over? | 60 min   

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten | In deze video vertelt Rossella Biscotti over haar werk 10×10, waarin ze data visualiseert op textiel.


De tentoonstelling ‘Ik ben een geboren buitenlander. Aspecten van migratie in de collectie van het Stedelijk’ in het Stedelijk Museum Amsterdam is t/m 3 juni 2018 te zien. Meer informatie: http://www.stedelijk.nl/tentoonstellingen/ik-ben-een-geboren-buitenlander

Coverbeeld: Remy Jungerman, ‘Zonder titel’, 1997, olieverf op doek. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam.