GO | NO GO #119: Afrofuturism

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Waar we onlangs Afrikaanse fotografie hebben bekeken in het exotische Berg en Dal, zoeken we het deze week dichter bij huis: in het Tropenmuseum is nu de expositie ‘Afrofuturism’ te zien.

Toegegeven, bij Afrika denken we niet snel aan de paus, wetenschap of high fashion. En het toekomstperspectief van het continent? Daar hebben we ook geen antwoord op paraat. En dat is zonde! Het Tropenmuseum heeft besloten hierin verandering te brengen door vier hedendaagse, Afrikaanse kunstenaars te laten exposeren. Zij nemen je in de kleine, maar kleurrijke tentoonstelling ‘Afrofuturism’ mee in hun toekomstvisie voor Afrika. De Afrikaanse wetenschap en een zwart perspectief staan ten grondslag aan hun kunst. Topics die anno 2018 mega on fire zijn, en het is dan ook mooi, maar vooral goed dat er stil wordt gestaan bij het toekomstbeeld van Afrika. De wereld is natuurlijk veel groter dan slechts West-Europa en Noord-Amerika en er zijn zoveel meer perspectieven dan alleen het blanke. De drijfveer is helaas minder positief, want voor alle vier kunstenaars geldt dat hun verbeeldingskracht wordt gevoed door onvrede over de werkelijkheid van vandaag de dag. De tentoonstelling biedt hen de mogelijkheid even weg te kijken van de actualiteit en een alternative reality en toekomstbeeld te tonen. Hun kunst zal daarmee hopelijk nieuwe generaties inspireren om hun toekomst in eigen handen te nemen. Want waarom zou de paus niet zwart kunnen zijn?

Afrotopia - Het Tropenmuseum
Links: Samuel Fosso, #25568, ‘Black Pope’, 2018 | Rechts: Osborne Macharia, beide via Het Tropenmuseum, Amsterdam

Deze tentoonstelling is gemaakt in samenwerking met de Afrikaanse fotobiënnale ‘Recontres de Bamako’, met werk van Samuel Fosso (1962, Kameroen), Bob Mũchiri Njenga (1985, Nairobi), Kadara Enyeasi (1994, Nigeria), Osborne Macharia gegeven (Kenia). Wellicht gaat er een belletje rinkelen: drie van de vier kunstenaars waren vorig jaar ook al te zien bij Foam in de expositie Foam X AAF. In het Tropenmuseum is daar nu Samuel Fosso aan toegevoegd om het kunstzinnige kwartet te vervolmaken. Iedere kunstenaar heeft zijn eigen gekleurde muur gekregen, waardoor je meteen een duidelijk overzicht krijgt van de vier kunstenaars en dus ook van hun vier visies. De expositie past perfect bij het doel van het Tropenmuseum: actuele maatschappelijke thema’s presenteren en bezoekers kennis laten maken met culturele diversiteit wereldwijd. Some goals we dig!

+ | Ken je die installatie van Maurizio Cattalan, Paus Johannes Paulus II die wordt verpletterd door een meteoor? De bekende Italiaanse kunstenaar leverde hiermee kritiek op de katholieke kerk. Samuel Fosso (1962, Kameroen) borduurt voort op Cattalan met zijn fotoserie ‘Black Pope’. In deze serie onderzoekt Fosso de verschillende visies op macht, kolonialisme, geloof en de methoden die worden gebruikt om het geloof kracht bij te zetten. De groen-paars gekleurde wand tonen honderden snapshots van een zwarte paus. Biddend, lachend, zegenend. De serie eindigt in een climax met een enorme foto van een zwarte paus in witte kledij. Hij houdt zijn rechterhand omhoog terwijl hij ons met een vriendelijke glimlach verwelkomt in dit alternatieve, maar prettige toekomstperspectief. Fosso gaat hiermee de confrontatie aan met de eindeloze katholieke verering van de witte mens in de hedendaagse visuele cultuur. Het effect van de kleine kleine foto’s die leiden tot het grote portret missen hun uitwerking niet: wij zijn onder de indruk!

Afrotopia - Het TropenmuseumZaaloverzicht ‘Afrofuturism’, foto: Jan Reinier van der Vliet, via Het Tropenmuseum, Amsterdam

± | Hoewel de teksten bij de kunstenaars wat vertellen over de kernpunten van hun werk, geven zij een erg summiere inleiding tot de tentoongestelde werken. Zo lezen we bij Osborne Macharia (Kenia), een autodidactische fotograaf, dat hij zijn kunst gebruikt om onderwerpen als gelijkheid, gender gerelateerd geweld en vrouwenbesnijdenis te benoemen. Helaas zien we dit niet terug in het werk dat wordt geëxposeerd. Toch maken zijn foto’s alles goed, want wow, wat zijn die vet! Van de elf foto’s komen er twee uit de serie ‘Kabangu’. Een groep uit de jaren 80 die regelmatig samenkomt om jong talent te begeleiden in de hiphop-industrie. Bekijk het filmpje van de making of hier! Hoewel we graag meer informatie zouden willen over de tentoongestelde werken en hoe zij passen in het gedachtegoed van de kunstenaars, spreken de meeste kunstwerken anderzijds ook voor zichzelf. Research naar deze contemporary artists kan je natuurlijk ook doen op je laptop in het zonnetje in het mooie museumcafé. Geen straf, lijkt ons!

Hoe lang doe je er over | Als je dan toch in het Tropenmuseum bent, pak dan meteen ook even de tentoonstellingen ‘Fashion Cities Africa’ en ‘Body Art’ mee! Dan ben je minimaal een half uur bezig. Echt alleen naar Afrofuturism? Dan heb je genoeg aan twintig minuten.

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten | We noemden ‘m al, helemaal aan het begin van dit artikel: in Berg en Dal is er nog een expositie met werk van Afrikaanse kunstenaars te zien, ‘Afrotopia’. Lees hier wat wij van die tentoonstelling vonden.


De tentoonstelling ‘Afrofuturism’ is nog t/m 26 augustus 2018 te zien in het Tropenmuseum. Meer informatie: https://www.tropenmuseum.nl/nl/zien-en-doen/tentoonstellingen/afrofuturism

Tekst: Charlotte Hercules

Coverbeeld: Samuel Fosso, #25568, ‘Black Pope’, 2018

 

Advertenties

Further Projects