GO | NO GO #148: Chim – de man die het allemaal kon

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Wij werden nieuwsgierig naar de overzichtstentoonstelling van fotojournalist Chim (David Seymour) in het Joods Historisch Museum en gingen op pad.

Wist je dat Dawid Szymin, ook wel bekend als David Seymour en nog bekender onder de naam Chim, een van de grootste documentairefotografen van de twintigste eeuw is? Chim is ter wereld gekomen in Polen als Dawid Szymin en was de zoon van een joodse uitgever. Rond de jaren dertig vertrok Dawid naar Parijs, nadat hij door de slechte economie en toenemend antisemitisme zich gedwongen zag zijn studie in Warschau stop te zetten. Chim werd al snel zijn bijnaam, voor vrienden en intimi, maar ook voor de pers die hem steeds meer in het vizier kreeg als talentvolle fotojournalist. Zijn laatste naamsverwisseling (P. Diddy en Prince zijn er niks bij) vindt plaats als hij naar New York verhuist. Vanaf dat moment neemt hij de naam David Seymour aan, al blijft iedereen hem bij zijn nickname Chim noemen.

Chim (David Seymour), ‘Kinderen spelen op Omaha Beach’, Normandië, Frankrijk, 1947  Magnum Photos Courtesy Chim Estate
Chim (David Seymour), ‘Kinderen spelen op Omaha Beach’, Normandië, Frankrijk, 1947  Magnum Photos Courtesy Chim Estate, via Joods Historisch Museum.

In het Joods Historisch Museum, leer je Chim beter kennen. Zo komen we er achter dat hij samen met zijn vrienden Henri Cartier-Bresson en Robert Capa het fotografencollectief ‘Magnum’ oprichtte. Hoewel zijn oeuvre bekend en geliefd is, blijft hij bescheiden en minder bekend dan zijn famous friends. Desalniettemin zei Capa over Seymour, ‘Chim is the really good photographer’. De oprichting van dit fotocollectief is bijzonder, want hoewel dit soort samenwerkingsverbanden tegenwoordig aan de orde van de dag zijn (groetjes van De Kunstmeisjes), is dit het eerste fotocollectief dat geschiedenis heeft geschreven. Binnen no time vertegenwoordigden agentschappen in onder andere, New York, Tokyo, Parijs en Londen deze mannen #worlddomination. Chim en zijn collectief kregen via deze persagenten veel grote commerciële opdrachten om foto’s te maken voor uitgeverijen, tijdschriften, kranten en musea. Hoewel Chim de minst bekend is onder het grote publiek, staat hij nu helemaal solo in de schijnwerkers in het Joods Historisch museum: tijd om nader kennis te maken met de legendarische fotograaf.

03. © Chim (David Seymour)  Magnum Photos  Courtesy Chim Estate.jpg
Chim (David Seymour), ‘
Jongen met bolderkar voor de Brandenburger Tor, Berlijn’, 1947, Magnum Photos Courtesy Chim Estate, via Joods Historisch Museum.

+ | Chim blijkt een veelzijdig man, hij dompelt zich gedurende zijn loopbaan onder in verschillende thema’s. Wij zijn vooral gegrepen door zijn indringende portretten genomen in oorlogs- en conflictsituaties. Dit komt goed naar voren in deze tentoonstelling, die is samengesteld door de International Center of Photography. Dankzij 150 vintage foto’s, tijdschriften, boeken en affiches wordt duidelijk hoe het oeuvre van Chim in elkaar zit. Gedurende een periode van 25 jaar fotografeert hij bijvoorbeeld de Spaanse Burgeroorlog, maar ook de rauwe foto’s van Europa in wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. Zijn meest indringende werk over getraumatiseerde kinderen in de naweeën van de tweede wereldoorlog, maakte Chim in opdracht van UNESCO. Opvallend is de foto van een meisje in een kindertehuis in Warschau, Polen. Tereska heeft een verwilderde, glazige blik in haar ogen en is gevraagd haar thuis te tekenen. In de foto is het resultaat van deze tekening zichtbaar; dit meisje verbeeldt “thuis” door een wirwar aan chaotische krassen op een schoolbord te tekenen. Chim heeft in zijn fotoreportages niet alleen oog voor historische gebeurtenissen, maar hij heeft ook aandacht voor de uitwerking van oorlogen op de mensen die deze hebben meegemaakt en in sommige gevallen ook overleefd. Het is daarom des te tragischer dat hij op 10 november 1956 zelf wordt gedood door een sluipschutter, tijdens een reis om de Suez Crisis te verslaan. De foto’s van zijn laatste reportage zijn ook in deze tentoonstelling te zien, als een laatste ode aan de empathische fotograaf.

Chim (David Seymour), ‘Ingrid Bergman’, Italië, 1953, Magnum Photos Courtesy Chim Estate
Chim (David Seymour), ‘Ingrid Bergman’, Italië, 1953,  Magnum Photos Courtesy Chim Estate, via Joods Historisch Museum. 

+ |  In groot contrast met deze oorlogsfotografie, zijn de glamour shots die hij neemt van onder andere Sophia Loren, Peggy Guggenheim, Ingrid Bergman, Pablo Picasso – just to name a few. In de museumzaal vol oorlogs- en protestfotografie, met veelal donkere en intense zwart-wit foto’s, zijn de portretten van tout hollywood een welkome afwisseling. Deze portretten geven letterlijk kleur aan de tentoonstelling, en hadden wat ons betreft prominenter in de tentoonstelling uitgelicht mogen worden. Deze werken geven met hun Hollywood-romantiek balans aan de heftigheid van de oorlogsfotografie. Ondanks de grote contrasten in het werk van Chim, zien we een rode lijn door alle foto’s lopen. Elk beeld vertelt een eigen, sterk verhaal, doordat Chim zowel het moment, het kader en de lichtval precies goed uitkiest. De composities tonen niet alleen zijn empathische kant, maar ook zijn gevoel voor esthetiek. Door deze tentoonstelling stapt Chim definitief uit de schaduw van zijn vrienden. Van rauwe oorlogsfotografie tot aan juicy Hollywood-foto’s, deze man kon het allemaal.  

Hoe lang doe je er over? | 60 min

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy Pro

Meer weten | In de volgende twee podcasts vertelt conservator fotografie Bernadette van Woerkom wat een typische Chim-foto is, welke ingrediënten zijn hiervoor nodig? Listen and learn.


De tentoonstelling ‘Chim (David Seymour) legendarische fotojournalist’ in het Joods Historische Museum is nog t/m 10 maart 2019 te zien. Meer informatie: https://jck.nl/nl/tentoonstelling/chim-david-seymour-legendarisch-fotojournalist

Tekst: Carlien Lammers

Cover: Chim (David Seymour), ‘Picasso voor zijn schilderij Guernica’, Parijs, 1937,  Magnum Photos Courtesy Chim Estate, via Joods Historisch Museum. 

 

Advertenties

Further Projects