GO | NO GO #16

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – twee tips voor tentoonstellingen in Amsterdam. Deze week: ‘Frans Post. Dieren in Brazilië’ in het Rijksmuseum en ‘Celluloid’ in EYE.


‘Frans Post. Dieren in Brazilië’ | Rijksmuseum

Opnamedatum: 2013-01-24 SK-L-6571  Frans Post Rijksmuseum
Links: Frans Post, 
Landschap in Brazilië, 1652. Collectie Rijksmuseum | Rechts: Frans Post Rijksmuseum. Foto: Olivier Middendorp

Wist je dat er een hele groep kunstenaars in de zeventiende eeuw naar Brazilië is afgereisd om daar de nieuwe Nederlandse kolonie in beeld te brengen? Toen Johan Maurits van Nassau naar dit Zuid-Amerikaanse land afreisde om de kolonie “veilig te stellen” en de suikerplantages aldaar nog winstgevender te maken, nam hij onder andere Frans Post mee, die de opdracht had gekregen om de flora en fauna vast te leggen. Recentelijk werden maar liefst 34 dierstudies van deze kunstenaar ontdekt in het Noord-Hollands Archief in Haarlem. Deze tekeningen zijn nu in het Rijksmuseum te zien, samen met een aantal prachtige schilderijen én echte opgezette dieren (met dank aan het Naturalis Biodiversity Center in Leiden).

+ | Ananassen en buideldieren in landschappen van een Nederlandse kunstenaar. Denk daar even over na. Wij kopen voor 1,50 euro een bakje met stukjes ananas bij de buurtsuper, maar 400 jaar geleden was dit zo exotisch as it gets. Frans Post nam zijn taak erg serieus en onderzocht de flora en fauna in Brazilië nauwkeuriger dan alleen wat de kleuren en vormen betreft. Let bij alle tekeningen goed op de – fantastische! – opschriften van de kunstenaar; zo schreef hij bij zijn tekening van een schildvarken, “Een halve voet groot zonder de staart, goed om te eten, smaakt als kip.”

+ | Wat ons betreft komen er nog meer tentoonstellingen die deze periode in de kunstgeschiedenis zullen belichten. Het koloniale verleden van Nederland is een donkere episode uit onze geschiedenis, die wellicht om die reden juist beter en meer belicht dient te worden vanuit verschillende perspectieven; we willen geïnformeerd worden over onze eigen geschiedenis, om ons heden beter te begrijpen. Maar ook de mooie dingen die uit deze periode zijn voortgekomen – prachtige kunstwerken die ons een ander werelddeel laten zien dat in die tijd volkomen nieuw en anders was voor Nederlandse kunstenaars – verdienen meer aandacht en ruimte in Nederlandse musea. Frans Post was immers niet de enige kunstenaar die op reis was gegaan. Bovendien zien we dat andere Nederlandse kunstenaars (zoals Caesar van Everdingen, nu te zien in het Stedelijk Museum Alkmaar) exotische elementen overnamen uit de werken van hun collega’s die andere werelddelen bezocht hadden. Frans Post. Dieren in Brazilië is een goed begin, met nadruk op ‘begin’.

Onze rating | ****

Hoe lang doe je er over? | 30 – 60  min.

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten? | Op elke verdieping van het Rijksmuseum vind je een prentenkabinet; deze zijn nu allemaal ingericht in het teken van deze tentoonstelling. Je vindt hier tekeningen van dieren uit de zestiende eeuw tot en met de negentiende eeuw, van onder meer Hendrick Goltzius, Rembrandt, Paulus Potter, en Willem Witsen. Maar er is meer! Het Rijksmuseum heeft een aantal leuke activiteiten (waaronder een audiotour ingesproken door Freek Vonk) georganiseerd, speciaal voor deze expositie. Klik hier voor meer informatie. 

De tentoonstelling ‘Frans Post. Dieren in Brazilië’ is nog t/m 8 januari 2017 te zien in het Rijksmuseum. Meer informatie: https://www.rijksmuseum.nl/nl/frans-post


‘Celluloid’ | EYE

eye-1  eye-3
Links: Tacita Dean, FILM, 2011. Installation view, Tate Modern, London Photo’s by Marcus Leith & Andrew Dunkley Courtesy of the artist, Marian Goodman Gallery, New York/Paris and Frith Street Gallery, London. | Rechts: João Maria Gusmão + Pedro Paiva, Glossolalia (‘Good Morning’), 2014 16mm film, colour, no sound, about 7’10’’ Produced by Fondazione HangarBicocca, Milan.

Bij de titel van deze tentoonstelling dachten we in eerste instantie aan cellulitis, maar bij EYE zien we iets dat duizend keer mooier is dan dat. Celluloid is het analoge filmmateriaal waar vroeger films op werden gedraaid en foto’s op werden geschoten. Tot eind jaren vijftig werden films er op afgespeeld. Fun fact: doordat het materiaal zo licht ontvlambaar is, vlogen de bioscopen vroeger wel eens in de fik. De kunstenaars in deze expositie herontdekken het medium en de kwaliteit ervan – zonder dat Eye in vlammen op zal gaan. In deze tentoonstelling brengen vier kunstenaars(duo’s) een ode aan het oude materiaal. Er zijn installaties te zien van Tacita Dean, João Maria Gusmão & Pedro Paiva, Rosa Barba, Sandra Gibson & Luis Recoder.

+ | De blikvanger van de tentoonstelling is de installatie FILM van Tacita Dean, een enorm werk dat ze oorspronkelijk voor de turbine hall in het Tate Modern maakte. In Londen was het werk twee keer zo groot, maar deze verkleinde variant maakt alsnog enorme indruk. Even blijven staren naar dit werk dat tot aan het plafond reikt, en je voelt me ineens heel klein. Ook blijven we kijken naar de installatie van Gusmão & Paiva. Het zijn korte filmpjes van alledaagse onderwerpen, die zo mooi zijn gefilmd en geframed dat het ineens een heel andere betekenis krijgt. Een man op een scooter, of kleding met panterprint in de wasmachine. Kleine wasjes, grote wasjes, wij blijven maar kijken.

+ | Het oude materiaal speelt de hoofdrol (pun intended): de projectors staan te ratelen in de ruimte, de stroken film stapelen zich op. Alle kunstenaars laten zien dat het niet alleen om het eindresultaat gaat, maar dat het proces net zo belangrijk is – misschien wel het belangrijkst. Tegenwoordig zien we van een film alleen het slicke eindresultaat en vergeten we het voorafgaande proces nog wel eens. Deze tentoonstelling laat je aan de hand van prachtige kunstwerken hier juist wel even bij stilstaan en toont de invloed van het materiaal. Een melancholisch moment, om eenmaal buiten al snapchattend de nieuwe technologie weer te waarderen.  

Onze rating | ****

Hoe lang doe je er over? | 45  min.

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten? | Op zondag 23 oktober om 14:00 is er een gratis rondleiding om meer te weten te komen over de tentoonstelling. De ideale zondagmiddagbesteding!

De tentoonstelling ‘Celluloid’ is nog t/m 8 januari 2017 te zien in EYE. Meer informatie:  https://www.eyefilm.nl/celluloid

Advertenties

Further Projects