GO | NO GO #178: De zwarte utopie van Tyler Mitchell

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Deze week gingen we naar Foam, waar nu de eerste solotentoonstelling van absolute rising star Tyler Mitchell te zien is.

Doet de naam Tyler Mitchell een belletje rinkelen? De 24-jarige fotograaf werd vorig jaar in één klap wereldberoemd toen hij als eerste zwarte fotograaf de cover van de September issue van de Amerikaanse Vogue schoot. Nu presenteert Foam I Can Make You Feel Good, de eerste solotentoonstelling van Mitchell, met vrij werk, twee video-installaties en werk dat hij in opdracht maakte voor onder meer Givenchy, Marc Jacobs en Calvin Klein. Not too shabby.

Tyler Mitchell groeide op in de Amerikaanse staat Georgia en ging in eerste instantie naar de filmacademie van New York om regisseur worden. Hij zou echter niet de nieuwe Spike Lee worden. In plaats daarvan schreef hij zoals gezegd in 2018 geschiedenis door als eerste zwarte fotograaf de september cover van de Amerikaanse Vogue te verzorgen. Zijn model was niemand minder dan Queen B, zangeres Beyoncé Knowles. Die trouwens ook geschiedenis schreef: ze is de eerste zwarte vrouw op de voorkant van het septembernummer, het belangrijkste nummer van het jaar dat het nieuwe modeseizoen inluidt. Voorafgaand aan deze doorbraak had Mitchell al een aanzienlijk portfolio opgebouwd. Zijn foto’s zijn vrolijk, kleurrijk en onbezorgd met louter zwarte modellen in de hoofdrol. Een beeld dat je in de fotografiegeschiedenis niet vaak tegenkomt. Zwarte modellen zijn in de westerse (kunst)geschiedenis namelijk vaak geobjectiveerd door de white gaze, dat wil zeggen dat ze door witte fotografen als ‘exotisch’ of als een (negatief) stereotype werden afgebeeld. In Mitchells werk kunnen ze zichzelf zijn, zonder labels of etiketten.

Boys of Walthamstow 2018 C Tyler Mitchell.jpg
Tyler Mitchell, ‘Boys of Walthamstow’, 2018, © Tyler Mitchell, via: Foam. 

+ | Als tiener was Mitchell geobsedeerd door Tumblr (de voorloper van Instagram), maar hij verbaasde zich over het feit dat op de gezellige, zorgeloze plaatjes vaak alleen maar met witte modellen waren afgebeeld. In Foam vind je dankzij Mitchell op dit moment dus wel zorgeloze zwarte mensen, wat hij zelf een ’zwarte utopie’ noemt. Vooral de video-installatie Idyllic Space toont deze droomwereld. In de installatie genieten zwarte jongeren van simpele dingen als schommelen, tikkertje, zwemmen, fietsen, hoelahoepen of ijsjes eten. En opeens besef je dat dit niet een beeld is dat je vaak ziet. Hiermee wil Mitchell de aandacht vestigen op simpele dingen die velen van ons voor lief nemen maar dat dit van oudsher voor zwarte jongeren in Amerika helemaal niet zo vanzelfsprekend is. Hij refereert ook aan de moord op Tamir Rice, de 12-jarige zwarte jongen die in 2014 door een politieagent in Cleveland werd doodgeschoten terwijl hij aan het spelen was met een waterpistool. De felle kleuren in zijn foto’s, die Mitchell trouwens in al zijn werk laat zien, hebben ook een boodschap. In 2015 verbleef Mitchell een maand in Havana, op Cuba. Al sinds zijn pubertijd filmde hij graag skaters en in Havana kwam hij in aanraking met de levendige skatecultuur die daar, vooral onder zwarte jongeren, heerst. In het werk dat hij daar maakte viel hem op dat hij zelden zwarte jongeren zo vrij in een kleurrijke omgeving had gezien, omdat de architectuur daar allerlei vrolijke felle kleuren heeft. Dit heeft het kleurenpalet voor zijn huidige werk bepaald. Later kwam hij erachter dat de mensen daar hun huizen in allerlei kleuren schilderden, omdat witte en zwarte verf duurder waren dan de felle kleuren. Dit ‘teken van armoede’  transformeert Mitchell in zijn foto’s zo een bonte ‘snoepgoedwereld’ rondom de skateboardende jongeren.

Untitled Two Girls Embrace 2018 C Tyler Mitchell.jpg
Tyler Mitchell, ‘Untitled (Two Girls Embrace)’, 2018, © Tyler Mitchell, via: Foam. 

+ | Mitchell heeft een boodschap, maar hij is zoals hij zelf zegt geen activist. Modefotografie biedt hem dan ook uitkomst: esthetisch en positief, met een maatschappijkritisch randje. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de T-shirts met feministische leuzen van Dior of die keer dat de wijlen Karl Lagerfeld zijn catwalk veranderde in een demonstratie. Waar zij solidair zijn met de vrouwenbeweging, wil Tyler met zijn werk onder meer de stereotypen omtrent zwarte mensen doorbreken. Bij binnenkomst word je gelijk verwelkomd door hare koninklijke hoogheid Beyoncé, maar in de rest van de tentoonstelling zien we gewone mensen die of tot zijn vriendenkring behoren of die hij op Instagram heeft gevonden. Hij zoekt hierbij vooral naar mensen die stereotypes doorbreken. We zien in de tentoonstelling veel mannen, maar dus niet de typische zwarte machomannen die we kennen uit films. Nee, deze mannen zien er teder uit en tonen affectie. Zo is er een foto van een zwarte knappe jongeman in roze gekleed met een prachtige grote paarse hoed op. Deze man laat zich niet in een hokje plaatsen. Door de compositie, de hoed en de blik van het model is de foto net een portret van Manet, waarmee Mitchell ook laat zien dat hij een plek in de kunstgeschiedenis verdient. In zijn foto’s komt alles waar hij voor staat samen: een oog voor esthetiek, een hart voor de zwarte gemeenschap en een oproep aan de kunstwereld om nog wat harder te werken voor inclusiviteit.  

Hoe lang doe je er over | 30 minuten

Expert level |  Beginners | Gevorderden | Crazy Pro

Meer weten | Wil je een kijkje achter de schermen bij Mitchells befaamde Vogue shoot? In het interview dat in het septembernummer verscheen, vertelt hij hoe het beeld tot stand kwam. Vorige week dropte hij trouwens super casual een Vogue coverfoto van actrice Zendaya op Instagram met de caption ‘2’. Zijn tweede Vogue cover dus, yes!


De tentoonstelling ‘Tyler Mitchell – I Can Make You Feel Good’ is nog t/m 5 juni in Foam te zien. Meer informatie: https://www.foam.org/museum/programme/tyler-mitchell

Tekst: Ananda Hegeman

Cover: Owen Smith-Clark, ‘Portrait Tyler Mitchell’, © Owen Smith-Clark | Tyler Mitchell, ‘Untitled (Hat)’, 2018, © Tyler Mitchell, beide via: Foam.

Advertenties

Further Projects