GO | NO GO #181: Je jaarlijkse reality check in de Nieuwe Kerk

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Deze keer bezochten wij de Nieuwe Kerk op de Dam voor de jaarlijkse ‘World Press Photo’.

Huilende kinderen, weggevaagde straten, bebloede vrouwen en Bob de flamingo. De World Press Photo is een jaarlijkse fototentoonstelling gehost door de Nieuwe Kerk in hartje Amsterdam. De mooie, maar vaak heftige beelden blijven altijd nog lang op ons netvlies staan. Tijdens de wereldpremière (!) van deze editie kun je je vergapen aan ruim 150 intense foto’s en video’s van de winnaars (eerste, tweede en derde plek) die door een vakjury zijn gekozen. De foto’s zijn ingedeeld in enkele beelden, reportages en series binnen thema’s variërend van ‘sport’ en ‘portretten’ tot ‘natuur’ en ‘milieu’. Gelukkig was er in tegenstelling tot voorgaande jaren deze keer géén kermis voor de deur waar we ons eerst doorheen moesten worstelen, en liepen we zen de kerk op de Dam in. Net als tijdens eerdere edities zijn de foto’s aan weerszijden van de kooromgang in de kerk geplaatst waardoor er één vaste route is. Ook heerlijk zen. De meditatieve staat was snel weg toen de eerste beelden ons tegemoet kwamen.

040_Wally Skalij_Los Angeles Times_Online.png
Wally Skalij, ‘Evacuated’, © Wally Skalij, Los Angeles Times

De serie van Pieter Ten Hoppen won de prijs van ‘Story of the Year’ in de categorie Hard News en komt direct binnen. Ten Hoppen heeft vastgelegd hoe migranten vanuit Honduras, Nicaragua, El Salvador en Guatemala op doorreis zijn naar Amerika. Moeders met kinderen en jonge mannen trekken – en rennen soms – kilometers door een verzengende hitte in de hoop het land van de American Dream te bereiken. De omstandigheden zijn schrijnend. Dit laat ook John Moore zien in zijn winnende ‘Photo of the Year’ in dezelfde categorie. Moore humaniseert het zero tolerance beleid van Donald Trump door zijn foto van de kleine Yanela Sanchez. Het meisje huilt– krijst bijna – omdat zij haar moeder los heeft moeten laten. Haar moeder wordt ondertussen gefouilleerd door een grenswachter. De foto is genomen van een relatief laag perspectief; we zien haar moeder slechts tot haar middel, de kleine Yanela staat tussen de patrouillewagen en de benen van haar moeder. Het meisje wordt zo het centrale punt in het beeld. Hoewel Yanela (nog) niet gescheiden is van haar moeder, schieten onze gedachten meteen naar de ruim 2500 kinderen die dat wel zijn bij de Mexicaans-Amerikaanse grens. Moore geeft, net als Ten Hoppen, de wereldproblemen zo een gezicht. Deze twee binnenkomers maken duidelijk: deze expositie is niet voor the faint-hearted.


006_John Moore_Getty Images_Online
John Moore, ‘
Crying Girl on the Border’, 2018, © John Moore, Getty Images

+ | Niet alleen in de categorie Hard News raken de foto’s ons. De fotojournalisten die hier zijn vertegenwoordigd, zijn ware meesters in het vertellen van verhalen. Door de afwisseling van zware en meer luchtige categorieën (lees: een foto van Bob de Flamingo naast een foto van twee boksers) krijg je tussendoor even de mogelijkheid om bij te komen van de overwegend heftige beelden. Naast stilstaand beeld zijn er ook films en korte documentaires te zien, zoals ‘Online Video of the Year’ en enkele lange, korte en interactieve films. Ga hier rustig voor zitten en doe een koptelefoon op. Eén van de korte documentaires is ‘Marielle and Monica’. Marielle Franco was een politicus, socioloog, feminist en mensenrechtenactivist. Tot haar dood in 2018 was zij lid van de linkse partij in Rio de Janeiro. Twee agenten worden verdacht van haar moord, die door heel Brazilië tot protestdemonstraties leidde. In de docu zie je haar weduwe, Monica, die de strijd van haar geliefde oppakt en zich inzet voor de armen en de LGBT community. Monica wordt gevolgd in de loop naar de presidentiële verkiezingen. Inmiddels weten we dat de extreemrechtse Bolsonaro deze heeft gewonnen en dat hij abortus en homoseksualiteit afkeurt. Documentaires als deze zijn daarom zó belangrijk om tegenwicht te blijven bieden.

041_Mário Cruz_Online.png
Mário Cruz, ‘Living Among What’s Left Behind’, © Mário Cruz

+ | Eén van de categorieën van de World Press Photo met foto’s die altijd weer indruk maken, is ‘milieu’. In deze categorie word je met de neus op de feiten gedrukt wat betreft de vervuiling van onze aarde. Een aangrijpende foto is gemaakt door de Portugese Mário Cruz. Met zijn foto van een kind op een matras te midden van vuil won hij de derde prijs voor enkel beeld. In eerste instantie denk je dat de jongen op een enorme vuilnisbelt ligt, maar de begeleidende tekst vertelt ons wat anders. Hij ‘drijft’ op een rivier van vuil in de Filipijnse hoofdstad Manilla. De rivier de Pasig is biologisch dood verklaard door een combinatie van industriële vervuiling en huishoudelijk afval. Het is daarmee één van de meest vervuilde rivieren in de wereld. Delen van de rivier zijn bedekt door zo’n laag afval dat je er over heen kunt lopen (!). Hoewel we weten dat de aarde steeds erger wordt vervuild en de klimaatdiscussie iedere dag heftiger wordt, heeft zo’n kleine jongen die bijna verzwolgen wordt door het vuil serious impact. Wij hebben onze plastic tandenborstels direct ingeruild voor bamboe exemplaren. World Press Photo laat met deze selectie beelden weer zien dat fotojournalistiek een ware kunst is, en dat kunst aanzet tot denken en soms ook tot actie. Dat bepaalde bijzondere foto’s niet alleen mooi zijn door hun goede compositie, maar ook door hun heldere boodschap.

Hoe lang doe je er over | 45 minuten

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy Pro

Meer weten | Neem bij entree een Engelse audiotour mee, enkele journalisten hebben hier het achterliggende verhaal van hun foto’s ingesproken. Het is interessant om te horen hoe de fotografen een bepaalde situatie hebben ervaren. Zo vertelt één journalist dat wat hem het meest is bijgebleven van het ziekenhuis waar hij zijn foto’s heeft gemaakt, de geur is. Wat hij rook was de chloorlucht die van de slachtoffers van een gasaanval kwam.


‘World Press Photo’ is nog te zien t/m 7 juli 2019 in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Meer informatie:  https://www.nieuwekerk.nl/tentoonstellingen/world-press-photo-2019/

Tekst: Charlotte Hercules

Coverbeeld: Brent Stirton, ‘Akashinga – the Brave Ones’, © Brent Stirton, Getty Images

Advertenties

Further Projects