GO | NO GO #147: Good Old Friendly work

Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Deze keer zijn we op de eerste verdieping van het Stedelijk Museum in Amsterdam, waar we met een zak winegums in onze tas genieten van de kleurrijke installaties van Lily van der Stokker.

Kunst over de verbouwing van je huis, of het feestje dat je ter gelegenheid hiervan gaat geven? Of wat dacht je van een tekening waarin de prijzen van een kopje thee in New York met die in Amsterdam worden vergeleken? Dat kan toch niet? Wel bij Lily van der Stokker! De gedachtenwolkjes met opmerkingen als ‘leuk’ en ‘schattebolletje’ en ‘gewoon’ stralen je tegemoet in kleuren die je doen denken aan de snoepjes waarop je zo zoet aan het kauwen bent. Alles is versierd met vrolijke bloemetjes en cartoonachtige krabbels. Het is altijd heerlijk wanneer je hardop moet lachen bij een tentoonstelling en in ‘Lily van der Stokker – Friendly Good’, nu te zien in het Stedelijk Museum in Amsterdam, gebeurt dat zeker. De werken lijken ironisch bedoeld, want zulke onbenullige opmerkingen horen toch niet thuis in een kunstwerk? Maar zijn die wel zo onbelangrijk, wanneer ze ons voortdurend bezighouden? Van der Stokker wil die schijnbaar triviale vragen, woorden en gedachten een waardevolle betekenis geven, of er tenminste bij stilstaan.

Stedelijk Museum - Lily van der Stokker, 2018 door GJ. van ROOIJ - De Kunstmeisjes
Lily van der Stokker, ‘Experimental Art by Older Women’
, 1999–2018, met dank aan de kunstenaar. Foto: Gert Jan van Rooij

De tentoonstelling in het Stedelijk bestaat uit twee grote en vijf kleine zalen. De meeste ruimtes hebben een muurvullende wandschildering waar soms vierkante dozen voor staan die lijken op cadeautjes. Op de andere muren zie je kleine, grappige tekeningen van viltstift, balpen en potlood. De zalen hebben titels: ‘Tidy Kitchen’, ‘Questions about Art/ Relaxing with Art’, ‘Friendly Good’, ‘Familie en vrienden’, ‘Alledaagsheid’ en ‘Gezondheidszorg’. Van der Stokker gebruikt graag Nederlands en Engels door elkaar heen, ook in de woorden in haar tekeningen. Lichtvoetig en vrolijk stipt ze grote thema’s aan zoals het buitengewone van het alledaagse, creatieve impulsiviteit versus dagelijks onderhoud, privé versus publiek. Het is onmogelijk alle onderwerpen die Van der Stokker behandelt onder één noemer te vangen. Duidelijk is wel dat ze een licht werpt op al die alledaagse beslommeringen, irritaties en gelukjes die in de kunstwereld normaal gesproken ongenoemd blijven. Sterker nog, Van der Stokker vindt dat we – kusjes en huilbuien, vetvlekken op het tafelkleed en schoonmaken van de plee, kwaad worden om onbetaalde rekeningen, het jaartal 1991, kinderopvang, je fysiotherapeut in Amsterdam en die in New York – moeten vieren als essentieel deel van het leven en dat ze daarom ook een centrale plek in de kunst verdienen.

Stedelijk Museum - Lily van der Stokker, 2018 door GJ.vanROOIJ
Zaalopname ‘Lily van der Stokker –
Friendly Good’, 2018, foto: Gert Jan van Rooij, via: Stedelijk Museum Amsterdam

+ | Wij kunnen ons wel vinden in deze expositie vol girlpower. Van der Stokker heeft het feminiene en het banale vol overgave omarmd, en ze speelt er een fascinerend conceptueel spel mee. Vandaag is het wellicht niet ongewoon om decoratieve, meisjesachtige beeldtaal conceptueel in te zetten, maar besef wel dat Van der Stokker deze positie al sinds de jaren 80 verdedigt. Ze is hierin een echte pionier geweest. Meteen in de eerste zaal van de tentoonstelling zie je haar installatie ‘Tidy Kitchen’. In grote letters heeft ze quotes geschilderd als ‘pasta stikking in the pot’, ’pulling out hairs from the drain’ ‘CRY-ING, CRY-ING for $ 320 p day 8 hrs a day’. Ze maakt de wereld van het huishouden, dat nog steeds meestal wordt gedaan door een vrouw, luid en duidelijk zichtbaar. De activistische kunstenaar Mierle Laderman Ukeles lijkt een invloed op dit werk te zijn. Eén van de eerste regels van haar beroemde feministische manifest ‘Care, the Manifesto For Maintenance Art’ uit 1969 is: “The sourball of every revolution: after the revolution, who’s going to pick up the garbage on Monday morning.” Eindelijk is hier eens aandacht voor. De tijd is rijp voor neofeminisme: voor gelijke genderrechten op de barricade staan, maar dan wel in een glitterjurkje als we daar zin in hebben. We hoeven als sterke feministen onze vrouwelijkheid niet langer weg te stoppen, maar omarmen deze juist als een identiteit waar we trots op zijn. Denk bijvoorbeeld aan de premier van Nieuw-Zeeland die onlangs haar drie maanden oude baby meenam toen ze een toespraak hield voor de Verenigde Naties.

+ | Lily van der Stokkers werk is niet alleen serieus of politiek, maar vooral heel erg grappig. Ze staat hierin natuurlijk niet alleen. Denk aan de Pindakaasvloer van Wim T Schippers, Santa Claus aka Kabouter Buttplug van Paul MacCarthy of het hilarische werk van Nathaniel Mellors en Erkka Nissinen (zie GO | NO GO #90, een Finse Muppetshow). In haar werk gebruikt Van der Stokker woorden en zinnetjes die op zichzelf al prachtige tweets zouden zijn, zoals ‘older women making experimental art’ of ‘A baby, another baby, all my no-baby friends are in New York.’ Of alleen het jaartal 1991 met wat ruitjes en wolkjes eromheen, wat doet denken aan een tafellaken. Meisjeskleuren, kinderachtig, illustratief, decoratief, te mooi, te lelijk; het is heel gemakkelijk kritiek op haar werk te hebben. Het lijkt je hier zelfs toe te willen verleiden, met een cheeky smile. Zo is er een ontroerend zoetsappige tekening van een soort podium met een trappetje ervoor met de tekst: ‘I am an artwork and I am 3 years old’. Over de installatie Friendly Good 1992-2018 vertelt ze: ‘Ik kreeg een fascinatie voor het woord GOOD want ik vond dat ik een goede kunstenaar moest zijn, en dus een goed mens, en goede dingen moest doen. Ik maakte een abstract-decoratief schilderij en zette alvast op de plek van de signatuur het woord ‘goed’. Een goed kunstwerk, dan hadden we dat alvast.’ Kortom, je verlaat deze tentoonstelling with a big smile...

Hoe lang doe je er over? | Het kan in drie kwartier – dus lunchpauze-friendly – maar daarna mijmer je wel nog een paar dagen na.

Expert level | Beginners | Gevorderden | Crazy pro

Meer weten | Ken je John Waters, de regisseur van Hairspray en Pink Flamingos, ook wel de ‘Pope of Trash’ genoemd? Hij is groot fan en verzamelaar van het werk van Lily van der Stokker. Lees hier zijn gesprek met haar.


De tentoonstelling ‘Lily van der Stokker – Friendly Good’ is nog t/m 24 februari 2019 te zien. Meer informatie: https://www.stedelijk.nl/nl/tentoonstellingen/lily-van-der-stokker 

Tekst: Daphne Rosenthal

Cover: Lily van der Stokker, ‘Friendly Good’ (‘Vriendelijk, Aardig, Goed’), 1992, Grey Art Gallery, New York, via: Stedelijk Museum, Amsterdam

Advertenties

Further Projects