GO | NO GO #423: Alle mode aan dek

Het moge duidelijk zijn waarom Titanic een Oscar won voor het beste kostuumontwerp. Zonder de behulpzame bordjes, die aangeven wie welk kledingstuk in de film droeg, zijn ze namelijk amper te onderscheiden van de echte historische kleding in de tentoonstelling. De details op de kledingstukken – zowel de kostuums als de originelen – zijn om te smullen. Ingewikkelde kralenpatronen, delicaat kant, ieniemini ruches, glanzend zijde en zacht fluweel. Het leven in de vroege twintigste eeuw moet een dagelijkse modeshow zijn geweest. Je wilt er bijna van verzuchten: zo maken ze ze niet meer hoor, tegenwoordig. Gelukkig worden er ook hedendaagse kledingstukken tentoongesteld die het tegendeel te bewijzen. Onze tijd heeft namelijk meer gemeen met de jaren 1910 dan je misschien denkt. Oorlogsdreiging, migratie en ongelijkheid waren toen grote thema’s, net als nu. In beide periodes lijken we hieraan te willen ontsnappen in romantische mode vol kralen- en borduurwerk, zachte stoffen en mooie korsetten. Neem bijvoorbeeld een beeldschone paarse jurk van Iris van Herpen uit de collectie Carte Blanche (2023). Het 3D-geprinte korset van de jurk contrasteert met de lange stroken purperen stof aan de mouwen en rok, die als gewichtloos om het lichaam lijken te vallen. Voor Carte Blanche liet Van Herpen zich inspireren door de veerkracht van vrouwen. Misschien dacht ze ook wel aan de vrouwelijke passagiers op de Titanic. Zij werden en masse weduwen toen het schip zonk en hun mannen aan boord achterbleven. Het moet behoorlijk wat veerkracht hebben vereist om de draad weer op te pakken als alleenstaande, getraumatiseerde vrouw in de roerige jaren ‘10.

Het is makkelijk om de Titanic te zien als een luxeschip vol rijke passagiers, die de hele reis lang uitgebreid dineerden, flaneerden en sigaren rookten in eersteklas suites. Een groot deel van de passagiers bestond echter gewoon uit arbeiders uit heel Europa, op zoek naar een beter leven in de VS en Canada. In essentie was de Titanic een schip vol migranten. Titanic & Fashion zet vooral de kleding van de eerste klasse in de spotlight, met een goede reden. Er is simpelweg maar weinig ‘gewone’ kleding overgebleven. Kleding was duur, dus wie weinig te besteden had, vermaakte zijn kleren en droeg ze totdat ze letterlijk uit elkaar vielen. Extra bijzonder is dus een vissersjasje uit het begin van de twintigste eeuw, dat duidelijk meerdere keren vermaakt is. Het wordt tentoongesteld aan een waslijn samen met onder andere een grijs gestreept meisjesschort (1908-1914) en een hemdrok van blauw denim (1910). Op een grote fotomuur verderop is te zien welke kleding ‘de gewone man’ zoal droeg bij aankomst in de twintigste-eeuwse haven van New York. De bemanningsleden van Titanic, die veelal ook tot de lagere klassen behoorden, worden ook geëerd. De kolenwerkers in de buik van het schip bijvoorbeeld, die doorwerkten tot het bittere einde om het licht aan te houden. Zij komen terug in de ontwerpen van Craig Green, die draaien om de ‘onzichtbare helden’ van onze samenleving. Kolenwerkers, schoonmakers, chirurgen en brandweerlieden. Hun praktische werkkleding tovert hij om tot design-ensembles. Het meest bijzondere werk is een hybride tussen een mens en een reddingsboei (lente-/zomercollectie 2024). Een levende sculptuur als symbool voor redding op zee.