Salote Tupou, Nur Jahan, A’Lelia Walker, Gabriela Mistral, Frida Kahlo, Funmilayo Ransome-Kuti. De tentoonstelling Art She Crafted begint met een vliegensvlugge introductie van deze namen op een videoscherm: een crash course in belangrijke vrouwen uit de kunstgeschiedenis. Vrouwelijke kunstenaars mogen dan vaak buiten de officiële canon zijn gevallen – ze waren er wel degelijk, verspreid over alle continenten. Het Wereldmuseum Rotterdam brengt nu tientallen van hun kunstwerken samen in een ode aan vrouwelijk makerschap.
Hanna
de Vos
10 maart 2026
GO | NO GO #439: Een crash course vrouwelijke makers
Gaan of niet gaan: dat bepaal je zelf. Wij geven je – met een kritische blik – tips voor tentoonstellingen. Deze keer ging onze redacteur Hanna de Vos naar het Wereldmuseum Rotterdam voor de tentoonstelling ‘Art She Crafted’.
Zaalopname, links: Reinata Sadimba, 'Untitled', 2022, Bruikleen Schulting Art Collection, rechts: April Bey, 'I Grew It Myself and It Was a Brilliant Blue', Bahama's, 2022 © foto: Michelle Muus
Zaalopname, v.l.n.r. Hanae Mori, Safia Farhat, Jeanne Lanvin © foto: Michelle Muus
Een tentoonstelling over werk van vrouwen uit alle eeuwen en alle werelddelen, dat klinkt heel breed, en dat is het ook. Van alles en nog wat hangt in Art She Crafted door elkaar heen: een schilderij van Malak Mattar (Palestina) naast modeontwerpen van Simone Rocha (Ierland), keramiek van Reinata Sadimba (Mozambique) naast textielkunst van April Bey (de Bahama’s). Afgezien van een paar thema’s (zoals ‘Stemmen van verzet’ of ‘Pioniers’) krijg je als bezoeker weinig om je aan vast te houden. Toch begint je brein door die transhistorische en wereldwijde opstelling automatisch verbanden te leggen tussen de tentoongestelde werken. Misschien heeft het werk van deze vrouwelijke makers toch meer met elkaar te maken dan je in eerste instantie denkt.
Naqsh Collective, 'Wa Mashat', 2020, Bruikleen: Gazelli Gallery, Londen
In Art She Crafted spelen ambachten (crafts) een belangrijke rol. Doorheen de tentoonstelling brengen hedendaagse kunstenaars traditionele ambachtsvormen steeds naar het hier en nu. De Mozambikaanse Reinata Sadimba (1945) maakt bijvoorbeeld sculpturen geïnspireerd op Makonde-keramiek. Oorspronkelijk zijn dat vooral gebruiksvoorwerpen, zoals vazen en potten. Sadimba maakt echter vrouwfiguren en vruchtbaarheidssymbolen in dezelfde stijl, zoals een vaas-vrouwhybride (zonder titel, 2022) die ze versierd heeft met een subtiel gekerfd vierkantjespatroon. Een van de meest vertegenwoordigde ambachten in Art She Crafted is textielkunst. Back in the day mochten vrouwen niet alle kunstvormen beoefenen, zeker niet professioneel. Maar weven, borduren en naaien wel. Het nadeel is dat textielwerk daardoor vaak is beschouwd als ‘vrouwenwerk’ – en niet als compliment. Hedendaagse kunstenaars reclaimen dit narratief graag. Een traditionele Palestijnse jurk of thob (1948-1965) hangt bijvoorbeeld naast Wa Mashat (2020) van het Jordanese Naqsh Collective. Beide werken zijn versierd met de traditionele borduurvorm tatreez. Daarbij wordt elke regio van Palestina vertegenwoordigd door een specifiek motief. De thob is zo eigenlijk een soort draagbare landkaart. Het Naqsh Collective maakte ook zo’n landkaart op een groot wandtapijt; ze gebruikten dezelfde motieven om een vrouw af te beelden die van Gaza naar Jordanië reist, zonder dat landsgrenzen haar tegenhouden.
Zaalopname 'Art she Crafted', met links Chileense arpillera (1970-1980) © foto: Michelle Muus
De werken in deze tentoonstelling vertellen over de persoonlijke ervaringen van vrouwen uit de hele wereld. Ervaringen van genderongelijkheid, maar ook van armoede, geweld of onrecht. Kunst leent zich uitstekend als protestmiddel daartegen. Zo herovert Joanna Choumali (1974) de door een aanslag getroffen straten nabij haar woonplaats in Ivoorkust, door vrolijke, kleurrijke lagen borduurwerk op sombere stadsfoto’s aan te brengen (Worry is useless in times like this, 2021). Een echo van wat in de jaren ‘70 ontstond in Latijns-Amerika. Daar legden vrouwen hun dagelijkse realiteit vast in arpilleras, kleine tapijten gemaakt van overgebleven stukjes stof en borduursels. In de tentoonstelling is een Chileense arpillera (1970-1980) te zien uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. Op de achtergrond staan soldaten en gevangenen achter spijlen, terwijl mannen en vrouwen op de voorgrond protesteren voor de terugkeer van hun “verdwenen” geliefden. Arpilleras werden door groepen vrouwen in het geheim gemaakt en vervolgens het land uitgesmokkeld. Hoewel de makers van deze werken anoniem bleven, speelden ze een zeer belangrijke rol in het documenteren van de gruwelijkheden van Pinochets regime. Dat reflecteert de bredere boodschap van Art She Crafted. Vrouwelijke makers mogen in de kunstgeschiedenis dan vaker op de achtergrond gebleven zijn, ze waren er wél, als getuigen en als vormgevers van de wereld die we nu kennen.
Zelf bezoeken?
Hoe lang doe je er over?
Expert level
Beginners |
Gevorderden |
Crazy pro
Meer weten
Zin in nog een museumbezoekje zonder dat er allemaal mannelijke kunstenaars in de weg hangen? Ook Museum het Schip in Amsterdam heeft op dit moment extra aandacht voor vrouwelijke makers met de tentoonstelling Ongekend talent: vrouwen van de Amsterdamse school.
coverbeeld: Malak Mattar, ‘When the World Sleeps’, Palestina, 2021 © Michelle Muus Fotografie